پرتغال در قارة اروپا. پايتخت: ليسبون
1- آمار مسلمانان پرتغال 15000 نفر است.2- در سالهاى اخير تلاشهائى به وسيلة بعضى از سفراى اسلامى از جمله جمهورى اسلامى ايران براى ايجاد وجدت ميان مسلمانان پرتغال صورت گرفته و با کمک ايشان يک مسجد مرکزي بزرگ معروف به مسجد جامع در مرکز شهر ليسبون بنا گرديده است ليکن اين تلاشها نيز از هجوم و دستبرد عناصر فرصتطلب و جاهطلب مصون نبوده است که دليل اصلى آن به قول سياسيون مسمان در پرتغال اين موضوع است که «در پرتغال اسلام در دست تجار است»3- مسلمانان در انجام فرائض خود مصرّ بوده و در نماز جماعة شهر ليسبون پايتخت پرتغال که در مسجد جامع برگزار ميشود شرکت ميکنند.4- تمامى مساجد پرتغال براى خود حوزهاى کوچک جهت تعليمات دينى و تربيت طلاب داشته که مديريت و استادى آن با امام جماعت و روحانى همان مسجد است که مهمترين اين مساجد عبارتند از:الف) مسجد کولين دسول کرامت عالى
ب) مسجد ادولاس شيخ يعقوب
ج) مسجد لارنجير
د) مسجد جامع کبير شيخ منير که ايران براى بناى آن 50 هزار دلار کمک کرده است اين مسجد بزرگترين بناى مذهبى مسلمانان در ليسبون بوده که نماز جمعه و اعياد مهم اسلامى در آن برگزار ميگردد.
ر) مسجد سانتا آنتونى شيخ عبدالقادر
ز) مسجد کمرات
و) مسجد فورت داکازا
ح) مسجد ويالونگاى
ط) مسجد گرنشيد عثمان سيدى
م) مسجد نيتاش اسماعيل بالدي.5- شيعيان در انجام فرائض و آداب و سنن مذهبى خويش متعهد ميباشند ولى متأسفانه هيچ گونه مرکز با مدرسهاى که به تعليم احکام و علوم اسلامى بپردازد در اختيار ندارند.6- مسلمانان در پرتغال داراى يک حوزة دينى به نام مرکز علوم اسلامى پرتغال که زير نظر سليمان والى محمد فعاليت دارد و داراى 16 نفر کارگزار و 50 هيئت علمى و استادان است.7- در يک جمعبندى از وضعيت مدارس و مراکز اسلامى و رهبران سنت در پرتغال به رغم تلاشهائي که صورت گرفته نتيجة مثبت و جهتدارى حاصل نشده که به قول بعضى از مذهبيون سياسي «در جائى که عزل و نصب امام جماعت و شيخ مسجد در اختيار هيئت مديرهاى باشد که علاوه بر نداشتن حداقل علوم احکام اسلامى با پديدة مذهب نيز تجارت گونه برخورد ميکنند.» دستاوردهاى غير از اين نميتوان انتظار داشت.8- در حال حاضر حرکتهائى از سوى وهابيون سعودى و نيز رهبران مذهبى مسلمانان مستقر در لندن به منظور قبضه کردن روح حاکم بر جوامع اسلامى پرتغال به چشم ميخورد که بر جامعة شيعيان نيز سايه افکنده به صورتى که تغذية فکرى و انتشاراتى شيعيان، اعزام مبلغ در ايام و ماههاى خاص، از سوى مؤسسى در لندن صورت ميگيرد.