جلد: 4نويسنده: مهدي سلماسي شماره مقاله:1535اِبْن ِ عَلاّن ، محمدعلى بن محمد علان بكري صدّيقى (20 صفر 996-21 ذيحجة 1057ق /10 ژانوية 1588-7 ژانوية 1648م )، عالم جامع الاطراف شافعى . نسب وي به ابوبكر برمى گردد. از اين رو بكري صديقى خوانده شده است (محبى ، 4/187). وي در مكه تولد يافت و در خردسالى نزد عموي خود، احمد بن ابراهيم بكري كه از مشايخ صوفية آن زمان به شمار مى رفت ، به آموختن علوم مختلف پرداخت و قرآن را حفظ كرد. از ديگر مشايخ او مى توان عبدالملك عصامى ، عبيدالله خجندي و حسن بورينى را نام برد. معاصران او به واسطة وسعت معلومات و كثرت تأليفات ، وي را سيوطى زمان خوانده و كراماتى نيز به او نسبت داده اند. ابن علان شعر نيز سروده است (همو، 4/185- 188). او در مكه بدرود حيات گفت و كنار قبر ابن حجر هيتمى در معلاة به خاك سپرده شد. ابن علان افزون بر 60 اثر در فقه و حديث و تفسير و تاريخ و نحو به رشتة تحرير درآورد (همو، 4/186)، امّا از بررسى برخى تأليفات وي چون دليل الفالحين و الفتوحات الربانية چنين برمى آيد كه نوشته هاي او چندان جنبة تحقيقى نداشته است . آثار چاپ شدة وي عبارتند از: 1. اتحاف الفاضل بالفعل المبنى لغير الفاعل . اين كتاب در قاهره توسط كتابخانة قدسى و در دمشق در 1348ق به چاپ رسيده است ؛ 2. دليل الفالحين لطرق رياض الصالحين كه شرحى است بر رياض الصالحين نووي و در 1928م در مصر و در 1405ق /1985م در بيروت منتشر شده است ؛ 3. شرح قصيدة ابى مدين كه در 1305ق در قاهره همراه شرح قصيدة ابن بنت ميلق از احمد بن ابراهيم بن علان به چاپ رسيده است (نك: II/50 ؛ GAL, قس : آلوارت ، شم 7700 ، كه آن را به احمد بن ابراهيم نسبت داده است ؛ 4. الفتوحات الربانية على الاذكار النواوية كه شرحى است بر اذكار نووي . اين كتاب در قاهره در 1358ق /1939م چاپ شده است (براي برخى از آثار خطى وي ، نك: ظاهريه ، صنعا، آربري ، آلوارت ، GAL ، GAL,S, جم). محبى (4/186- 188)، فهرستى از آثار او به دست داده است .