1735-اقسام قمار
سؤال
كدام يك از اقسام بازي با قمار حراماست
پاسخ
بازيها به چهار گروه تقسيمميشوند
.1 بازي با آلات قمار با شرطبندي
.2
بازي با آلات قمار بدون
شرطبندي
. 3 بازي با غير آلات قمار با
شرطبندي
. 4 بازي با غيرآلات قمار بدون
شرطبندي بدون ترديد حكم دو
نوع بازي روشن است قسم چهارم قمار نيست و
به هيچ وجه حرمت ندارد؛ همان طور كه در
قمار بودن قسم اول و
حرام بودن آن ترديد نيست نوع سوم نيز
تقريباً محل اتفاق نظر علماي ديني است و
بسياري از فقها اصلاً ملاك
قماربازي را توأم بودن آن با برد و باخت و
شرطبندي ميدانند، حتّي اگر بازي با آلات
قمار نباشد؛ مانند فوتبال كه
فينفسه حرام نيست اما اگر با شرطبندي و
برد و باخت مالي همراه باشد، قمار شمرده
شده، حرام ميگردد پس
شرطبندي در هرگونه بازي حرام است مگر در
موارد استثنايي مانند تيراندازي و اسب
سواري تنها مورد اختلاف قسم
دوم است؛ يعني بازي با آلات قمار بي آن كه
با برد و باخت و شرطبندي همراه باشد قبل از
هر چيز بايد ياد آور شد،
قمار و بازي با آلات قمار متفاوت است؛
زيرا همان طور كه گفته شد، ممكن است قمار
بدون آلات قمار نيز صورت
پذيرد از سوي ديگر، بازيها تنها به خاطر
قمار بودن حرمت ندارند براساس روايات و
فتواي فقها، بازي با آلات قمار
نيز حرام است مراد از آلت قمار، ابزاري
است كه نوعاً با آن قمار بازي ميكنند؛ به
عبارت ديگر، چيزي كه در عرف
متديّنان و كساني كه تقيّد شرعي دارند،
ابزار قمار بازي شمرده ميشود؛ هر چند به
قصد سرگرمي يا پرورش فكر
بدون بردو باخت نيز مورد استفاده قرار
ميگيرد اين كار بازي با آلت قمار شمرده
ميشود و طبق روايات حرام است؛
اگر چه قمار نام نگيرد دليل تغيير حكم
برخي بازيها بدان جهت است كه، ممكن است
يكي از آلات قمار به تدريج
تغيير ماهيّت دهد و ديگر در عرف متدينان
ابزار قمار شمرده نشده، ابزار تفريح و
سرگرمي يا پرورش فكر خوانده
شود - چنان كه برخي درباره شطرنج اظهار
ميدارند - در اين صورت حكم آن تغيير
ميكند؛ زيرا حكم تابع موضوع
است و با دگرگوني موضوع دگرگون ميشود
بنابراين، بهتر است در اين موارد به جاي
»تغيير حكم« از عبارت »تغيير
موضوع« استفاده كنيم تا آنها كه دقّت
كافي ندارند نگويند اگر حلال و حرام
پيغمبرص ابدي است، چرا حكم خدا
دگرگوني مييابد و حرمت به حليت تبديل
ميشود گاه مرجع تقليد كه كارشناس امور
ديني است، يقين دارد
وسيلهاي ابزار قمار شمرده ميشود در
اين صورت، بازي با آن را حرام اعلام
ميكند گاه ممكن است مرجع تقليد در
.