ـ كعبه قبله مسلمانها و توسعه شعاع استقبال به قبله از دور - تفسیر آیات حج، سوره بقره، آیه 144(3) نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

تفسیر آیات حج، سوره بقره، آیه 144(3) - نسخه متنی

عبدالله جوادی آملی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

ـ كعبه قبله مسلمانها و توسعه شعاع استقبال به قبله از دور

باب دوم بابي است كه «انّ القبلة هي الكعبة مع القرب وجهتُها مع البعد»13، البته اين سخن، سخن ناصواب است. آن كه قبله است كعبه است؛ نه اينكه جهت براي بعيد باشد «كما مرّ» استقبال وسيع است، نه قبله. قبله همان محدوده‌اي است كه اين بيت شريف در آن محدوده است: «مِنْ تخوم الارض الي عنان السماء»14 و هر كسي، چه از دور، چه از نزديك بايد به اين كعبه رو كند، منتها استقبال براي انساني كه دور است وسيع است، صدق عرفي‌اش زياد است. نه اينكه قبله براي افراد دور غير از كعبه باشد، براي افراد نزديك كعبه باشد، بلكه «و الكعبة قبلتي»15 چه دور، چه نزديك.

ـ تاريخ تغيير قبله

در اين باب دوم روايت اولي آن است كه از امام ششم(سلام الله عليه) معاوية بن عمار عرض مي‌كند كه «متي صرف رسول الله(عليه آلاف التحية و الثناء) الي الكعبة؟»؛ چه زماني حضرت از بيت المقدس به كعبه منصرف شد و رو برگرداند؟ «قال: بعد رجوعه مِنْ بدر»16 جريان جنگ بدر در سال دوم هجرت، ماه مبارك رمضان بود. اگر چنانچه اين «بعد رجوعه من بدر» است يعني بعد از ماه مبارك رمضان است. روايات يكسان نيست، بعضي روايات دارد در ماه رجب است17، بعضي روايات دارد در ماه شوّال است و مانند آن.

ـ چگونگي تغيير قبله در نماز

روايت دوم همين باب «عن أبي بصير عن احدهما» يعني صادقين(سلام الله عليهما)، «في حديث قال قلتُ له: ان الله تعالي امرهُ أن يصلّي الى بيت المقدس، قال: نعم ألا تري انّ الله يقول: (و ما جعلنا القبلة التي كنت عليها الا لنعلَم من يتبع الرسول)»18؛ حضرت به اين آيه استدلال كرد فرمود: معلوم مي‌شود كه قبله قبل از كعبه بيت المقدس بود «ثم قالَ»؛ حضرت اين چنين فرمود كه بعضي از قبايل «انّ بني عبدالأشهل»؛ اينها مثل اينكه در نماز بودند «قد صلّوا ركعتين الي بيت المقدس فقيل لهم انّ نبيّكم صُرف الى الكعبة فتحوّل النساء مكان الرجال و الرجال مكان النساء»؛ اين خبر به نمازگزاران آن قبيله بني عبدالاشهل رسيد آنها هم «و جعلوا الركعتين الباقيتين الي الكعبة فصلّوا صلاةً واحدةً الي قبلتين فلذلك سُمّي مسجدهم مسجد القبلتين»19؛ اين همان مسجد پيغمبر است كه مسجد قبلتين معروف است يا مسجدي است كه اين گروه در هنگام نماز برگشتند مسجد اينها مسجد قبلتين معروف شد.

/ 18