الآن در اين مسجد شما فرض كنيد بيت المقدس در اين قسمت است (شمال غربي است) و مكه در اين قسمت است يعني در جنوب است حضرت وقتي دستور رسيد كه از بيت المقدس به كعبه برگردد، وقتي متوجّه شمال غربي بود برگشت به سمت جنوب، لذا زنها به جاي مردها قرار گرفتند و مردها به جاي زنها قرار گرفتند؛ چون همه مأموميني كه پشت سر حضرت اقتدا ميكردند حضرت وقتي قبله را عوض كرد يعني رو به مأمومين كرد يعني در قسمت جلو قرار گرفت و زنها كه پشت سر مردها بودند و مردها كه پشت سر حضرت بودند، اينها آمدند مردها آمدند جاي زنها [و] زنها آمدند جاي مردها و حضرت در جلو قرار گرفت. الآن شما اينجا فرض كنيد (در اين مسجد) اگر قبله بيت المقدس باشد وجود مبارك پيغمبر در آنجا ايستاده رو به سمت شمال غربي است، بعد وقتي دستور برسد كه رو به جنوب شما بايست، حضرت ميآيد اينجا رو به جنوب ميايستد. حضرت كه آمد جلو و رو به جنوب ايستاد، زنها كه اين قسمتاند ميروند پشت سر و مردها كه آن قسمتاند ميآيند جلو، لذا مردها به جاي زنها و زنها به جاي مردها همه قبلهشان از بيت المقدس به سمت كعبه متوجه شد.اين است كه خداي سبحان فرمود: (فلنولينك قبلةً ترضاها)؛ نه يعني تنها ما دستور قبله را عوض ميكنيم، ميگوييم از بيت المقدس به كعبه متوجّه باش، بلكه نشانت هم ميدهيم؛ نه تنها حكم را بيان ميكنيم، بلكه موضوع را هم نشان ميدهيم. نه اينكه اين چنين باشد شما بعدها با ابزار و قواعد رياضي بخواهيد كعبه را تشخيص بدهيد.پرسش ... پاسخ: بله، اين هم صادق است، امّا ظاهر (فلنولينك) يعني تو را برميگردانيم به قبله، چه اينكه برگرداندند، لذا با آن روايات مطابقت كرد كه جبرئيل(سلام الله عليه) دست مبارك حضرت را گرفت [و] از بيت المقدس به سمت كعبه متوجه كرد و حضرت هم كعبه را ديد كه نقل كرد فرمود: «محرابي علي الميزاب»5 يعني اينجا كه من ايستادم، اينجا مستقيماً متوجه ميزاب است.