راههاى بهره بردارى ازمال - اخلاق اقتصادی و سیاسی نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

اخلاق اقتصادی و سیاسی - نسخه متنی

علی‌اصغر الهامی ‌نیا، نعمت‌ا... یوسفیان، تقی حسینی؛ تهیه‌کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

راههاى بهره بردارى ازمال

در قـرآن كـريـم ازامـوال بـه (خـيـر) تـعـبـيـر شـده اسـت و خـيـر بـودن اموال ، وقتى تحقق پيدا مى
كند كه در جهت صحيح ومشروع ، به كار گرفته شود ودر راهى كه خدا فرموده مصرف گردد، تا پس اندازى جاودان
باشد. قرآن مجيد مى فرمايد:

(وَما تُقَدِّموُا لِاءَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدوُهُ عِنْدَاللّهِ) (117)

آنچه ازخير(اطاعت خداوكارنيك ) براى خويش مى فرستيد، نزد خدا خواهيد يافت .

از طـرف ديـگـر، بـراى ايـنـكـه ازمـفـاسـد نـاشـى از تـوانـگـرى ومـال ، ايـمـن بـوده و بـه
تـعـبـيـر امـيـرمـؤ مـنـان عـليـه السـلام ازمـصـداقـهـاى (رُبَّ رابـِعـٍ خـاسـِرٌ) (118)
نـبـاشـيـم ، لازم اسـت راهـهـاى صـحـيـح بـهـره بـردارى ازمال را شرح دهيم :

الف ـ مصـرف (119)

اشـد. ديـگـر از مـصـارف واجـب ، مـصـارفـى اسـت كـه مـربـوط بـه افـراد تـحـت تـكـفـّل انسان مى
باشد و انسان بايد نيازهاى متعارف زندگى همسر و فرزندان وساير افراد تـحـت تـكـفـّل خـود را تاءمين
كند. در اين زمينه بايد شرايط جغرافيايى واجتماعى ، براى ميزان مصارف آنان مورد نظر قرار گيرد.

شهيد اوّل قدّس سره مى نويسد:

مسكن ، كُلْفَت ، وسائل آرايش و نظافت كه همسرش به آن نياز دارد، برايش فراهم كند، بگونه اى كـه در
مـورد زنـان امـثـال وى ، عادت و رسم است . و در زمستان ، لباسهاى گرم و غيره تهيه كـنـد و حـتـى
درصـورت نـيـاز، لبـاسـهـاى زيـنـتـى و تـجـمّلى به حسب متعارف برايش فراهم نمايد.(120)

امام خمينى قدّس سره نيزمى فرمايد:

در نـفقه نزديكان ، اندازه معيّنى نيست ، بلكه مقدار كفايت از نان و خورش وپوشش و مسكن ، واجب است ،
باملاحظه حال وشاءن و زمان و مكان ، برحسب آنچه درنفقه زوجه گذشت .(121)

و ضـوابـط آن ، مـانـنـد حـلال بـودن مـنـبـع درآمـد، نبودن اسراف و تبذير واداى حقوق ديگران ،
پـسـنديده و مطلوب است نظير استعمال عطر و بوى خوش ، انفاقها، صدقات مستحب و هديه هايى كه انسان به
ديگران مى دهد، اطعامها، اكرامها و پذيراييهاى دوستانه مؤ منان نسبت به يكديگر و ... .

ب ـ سرمايه گذارى

اى تـوليـدى به اندازه اى اهميت دارد كه حتى رهبران الهى بااينكه حق تاءمين زندگى خود را از بـيـت
المـال داشـتـنـد، بـه كـارهـاى تـوليـدى مـى پـرداخـتـنـد، تـا از بـيـت المـال بـى نياز گردند.

چنانكه در سيره عملى امامان معصوم عليهم السلام نيز بخوبى نمايان است . على عليه السلام مى فرمايد:

سـت خـود كـار نـمـى كـنـى . او بـه دنـبـال ايـن جـريـان ، چـهـل سـال گـريـسـت ، تـا ايـنكه
خداوند، آهن را برايش نرم كرد و هر روز يك زره مى ساخت و آن رابـه هـزار درهـم مـى فـروخت ، و سيصد
وشصت زره ساخته و آن را به سيصدوشصت هزار درهم فروخت و از اين طريق از بيت المال بى نياز شد.(122)

درباره اهميّت و ارزش كارهاى توليدى ، صنعت ، كشاورزى و خودكفايى در اين زمينه سفارشهاى زيـادى از
پـيـشوايان اسلام وجود دارد. از جمله اينكه اميرمؤ منان عليه السلام در فرمان معروفش به مالك اشتر
توصيه مى كند:

ْمـُتـَرَفِّقِ بـِبَدَنِهِ، فَاِنَّهُمْ مَوادُّ الْمَنافِعِ وَاَسْبابُ الْمَرافِقِ،
وَجُلاّبُها مِنَ الْمَباعِدِ وَالْمَطارِحِ فى بـَرِّكَ وَ بـَحـْرِكَ، وَسـَهـْلِكَ
وَجَبَلِكَ، وَ حَيْثُ لا يَلْتَئِمُ النّاسُ لِمَواضِعِها وَلا يَجْتَرِؤُونَ عَلَيْها ...) (123)

آمـد اسـت و آنـكه از بدن خود سود مى رساند (صنعتگران ). زيرا ايشان سبب و ريشه هاى سودها هستند و به
دست آورنده آن از راههاى سخت و جاهاى دور در بيابان و دريا و زمين هموار و كوهستان قلمرو تو، و از
جاهايى كه مردم درآن گرد نمى آيند و به رفتن آن مواضع جراءت نمى كنند.

گذشته از اين گونه سفارشات ، در فقه اسلامى نيز ابوابى تحت عنوان مضاربه ، مزارعه ، مـسـاقـات و
اجـاره وجـود دارد كـه از سـرمـايـه گـذارى در كـارهـاى توليدى ، و تجارى و بهره بـردارى از ثروت در
اين امور سخن مى گويد كه تفصيلش در كتابهاى فقهى ذكر شده است .

مـطـالب بـالا بـيـانـگـر ايـن نـكـتـه اسـت كـه يـكـى از راهـهـاى مـهـمّ و صـحيح بهره بردارى از
مـال كـه دراستقلال اقتصادى ، خودكفايى و ريشه كن كردن فقر و محروميت ، نقش اساسى ايفا مى كند، به
جريان انداختـن ثروت در كارهاى توليـدى و سرمايه گــذارى در اين جهت است .

/ 78