مرز اسراف - اخلاق اقتصادی و سیاسی نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

اخلاق اقتصادی و سیاسی - نسخه متنی

علی‌اصغر الهامی ‌نیا، نعمت‌ا... یوسفیان، تقی حسینی؛ تهیه‌کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

مرز اسراف

نظر به تنوّع مال و ثروت و گوناگونى راههاى مصرف ، ميانه روى يا اسراف نيز به همان نـسـبت نمود پيدا
كرده و در زمانها ومكانهاى مختلف ، تغيير مى يابد. آنچه قدر مشترك ميان اقسام ثـروت اسـت و مـرز
ميانه روى و اسراف را تعيين مى كند، شش مورد است كه بطور مختصر بيان مى كنيم :

الف ـ اتلاف

اگر مصرف به اتلاف و تضييع ، منجر شود اسراف است . امام صادق (ع ) فرمود:

(... إِنَّمَا الاِْسْرافُ فيما اُتْلِفَ الْمالُ ...) (151)

اسراف درجايى است كه مال ، تلف شود.

گـرفـتـن و مـانـنـد آن ، اسـراف اسـت و در غـيـر ايـن ، اسـراف مـحـسـوب نـمـى شـود بـطـور مـثـال
، دربـاره پوشاك ، حديث داريم كه اگر لباس كار و خانه يكى باشد، اسراف است چون سـبـب مـى شـود لبـاس
زود از بـين برود ولى داشتن چندين لباس به خاطر حفظ ونگهدارى آنها مجاز و پسنديده است .(152)

ب ـ در ماندگى

درماندگى يكى ديگر از مرزهاى اسراف است . قرآن كريم ، اين مرز را درباره انفاق بيان كرده ، مى فرمايد:

(... وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً) (153)

(در هنگام انفاق ) دستت را بيش از حدّ مگشا كه مورد سرزنش قرار گرفته و از كار فرومانى .

ذل و بـخشش زياد، انسان را در مانده كرده و از فعاليت و ضروريات زندگى باز مى دارد. پس اگـر انفاق ،
بذل ، ايثار و غيره سبب درماندگى و ناراحتى و فشار بر خود يا فرزندان گردد و نـظـام خـانـوادگـى را
بـه خـطـر انـدازد، اسـراف و نـاپـسـند بوده و اگر به اين حدّ نرسد، پسنديده است .

ج ـ شاءن و لياقت

در زنـدگـى ، چـيـزهـايـى تـهـيـه كند، يااموال خود را در مواردى خرج كند كه لايق شاءن او نيست
مـسـرف شـمـرده مـى شـود. بنابراين ، بيشتر وسائل تجملى زندگى كه اغلب مردم به آن مبتلا هـسـتـنـد و
هـيـچ مـلاحـظه شاءن و مداخل خود رانمى كنندو گرفتار قرض و پريشانى مى شوند، اسراف محسوب مى گردد.

امام صادق عليه السلام در اين باره مى فرمايد:

(لِلْمـُسـْرِفِ ثـَلاثُ عـَلامـاتٍ: يـَشـْتـَرى مـا يـَلْبـَسُ لَهُ، وَ يَبْسُ مالَيْسَ لَهُ،
وَ يَاءْكُلُ ما لَيْسَ لَهُ.) (154)

اسـراف كننده ، سه نشانه دارد:

1ـ آنچه شايسته او نيست مى خرد.

2ـ آنچه در شاءن او نيست مى پوشد.

3ـ آنچه
سزاوارش نيست مى خورد.

د ـ نياز و كفاف

اگـر انـسـان بـيـش از حـد نـيـاز و كـفاف خود مصرف نمايد، اسراف محسوب مى شود. على عليه السلام
فرمود:

(مافَوْقَ الْكِفافِ إِسْرافٌ) (155)

آنچه بيش ازحدّ كفاف باشد، اسراف است (مانند ساختن مسكن بيش از حدّ نياز.)
بـنـابـرايـن ، مصرف مال در راه رفع نيازمنديهاى زندگى بقدر شاءن ، نياز و كفاف ، اسراف شمرده نمى
شود.

ه‍ ـ زيان به بدن

اگر مصرف به حدّى رسيد كه موجب ضرر رسيدن به بدن شد، اسراف شمرده مى شود.

امام صادق عليه السلام در اين باره فرمود:

( لَيْسَ فيما اءَصْلَحَ الْبَدَنَ إِسْرافٌ ... إِنَّمَا الاِْسْرافُ فيما ... اءَضَرَّ
بِالْبَدَنِ) (156)

در چـيزهايى كه بدن را اصلاح مى كند، اسراف نيست ، بلكه اسراف درجايى است كه به بدن زيان برساند،
(مانند زياده از حد خوردن ).

/ 78