قناعت و ارزش آن - اخلاق اقتصادی و سیاسی نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

اخلاق اقتصادی و سیاسی - نسخه متنی

علی‌اصغر الهامی ‌نیا، نعمت‌ا... یوسفیان، تقی حسینی؛ تهیه‌کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

2ـ عذاب اخروى

با تو جه به نكوهش و نهى شديدى كه اسلام از اسراف كرده ، معلوم مى شود كه مرتكب آن ،
نافرمان ومعصيت كار است و فرجامى جز دوزخ و عذاب اخروى نخواهد دشت . زيرا اسراف ازگناهان كبيره ،
شمرده شده است .(165)

نتيجه اينكه :

1ـ اسـراف در افـراد مختـلف و شرايط گوناگون زمانــى و مكانى ، مصاديــق متفاوتى پيدا مى كند.

2ـ اسراف در سه مورد هميشــه حرام است و اختصــاص به شخص ، زمـان و مكان خاصى ندارد:

الف ـ ضايع كردن مال ، هر چند كم باشد.

ب ـ صرف مال ، در چيــزهايى كه به بدن ضرر برساند. مانند خوردنى ، آشاميدنى و غيره .

ج ـ صرف مال در مصــارفى كه شرع مقـدس اسلام ، حرام كرده است مانند خريدن شراب و غيره .

3ـ مـصـرف مال در كارهاى خير، معروف واطاعت خدا اسراف نيست چون كارهاى خير حدى ندارند كه بيش از آن
زياده روى محسوب شود. پيامبراكرم صلى الله عليه وآله در اين باره فرمود:

( ... لاسَرَفَ فِى الْخَيْرِ) (166)

در (كارهاى ) خير اسراف نيست .

على عليه السلام فرمود:

( فـى كـُلِّ شـَىْءٍ يـُذَمُّ السَّرَفُ، إ لاّ فـى صـَنـايـِعِ الْمـَعـْرُوفِ
وَالْمـُبـالَغـَةِ فـىِ الطّاعَةِ) (167)

زياده روى درهر چيزى نكوهيده است ، مگر دركارهاى خير وسخت كوشى درطاعت خدا.

صـرف مـال در حـج وعـمـره ، تهيه عطر، صدقه دادن و مانند اينها از جمله كارهاى خير شمرده مى شـود. از
ايـن رو، در روايـات مـعـصومين خرج زياد دراين امور مورد نكوهش قرار نگرفته ، بلكه امرى مجاز و
پسنديده محسوب شده است .

( رَبَّنَااغْفِرْلَنا ذُنُوبَنا وَإِسْرافَنا فى اءَمْرِنا وَ ثَبِّتْ اءَقْدامَنا)

قناعت و ارزش آن

قـناعت در لغت يعنى (اكتفا به اندك و راضى شدن به سهم خود) (168) و در اصطلاح علم اخلاق ، عبارت است از
(ملكه اى نفسانى كه سبب مى شود، انسان از ثروت بقدر ضرورت و نياز، اكتفا كند و در پى فزون طلبى ، خود
را به زحمت نيندازد.) (169)
تـوليـد انـسـان ، بـيـش از نياز و كفاف شخصى باشد، نه تنها اشكالى ندارد، بلكه چه بسا مـورد
تـشـويق شرع مقدس و مطابق با سيره ائمه بخصوص اميرالمؤ منين سلام الله عليه است ، در مـقـام مـصـرف
بـايـد قـانـع بـود و بـه انـدازه نـيـاز و يـا كـفـاف ، حاصل درآمد خود را بر داشت و مصرف كرد.

ابـدى نـائل مـى گـردد، زيرا اكتفاكردن به حدّ اقل امكانات زندگى به انسان ، فرصت مى دهد كـه بـه
مـسـائل ديـنى خود بپردازد و توشه آخرت را ذخيره سازدو برعكس ، از دست دادن روحيه قناعت و بى نيازى ،
باعث غرق شدن در مادّيات و زرق و برق دنيا و در نتيجه از دست دادن آخرت است .

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود:

(طُوبى لِمَنْ هُدِىَ لِلاِْسْلامِ، وَكانَ عَيْشُهُ كَفافاً بِهِ) (170)

خـوشـا بـه حـال كـسـى كـه بـه دين اسلام ، هدايت يابد و معاش زندگيش در حدكفاف نيازهاى او باشد.

اميرمؤ منان عليه السّلام قناعت را نعمتى خدادادى مى داند و مى فرمايد:

( اِذا اَرادَ اللّهُ بـِعـَبـْدٍ خـَيـْراً اَلْهـَمـَهُ الْقـَنـاعـَةَ فـَاكـْتـَفـى
بـِالْكـَفـافِ وَاكـتـَسـَى بِالْعَفافِ) (171)

هـرگاه خدا بخواهد به بنده اى خير دهد، قناعت را به او الهام مى كند. چنين بنده اى بقدر كفاف ، بسنده
مى كند و با لباس عفاف ، خود را مى پوشاند
يعنى چشم به مال ديگران نمى دوزد و دست به سوى ديگران دراز نمى كند.

زمينه هاى قناعت

بـراى بـه بـار نـشـسـتـن نـهـال قـنـاعـت ، بـايـد زمـينه هاى مناسب آن را به وجود آورد تارشد و
بالندگى اش ميسّر گردد. اين زمينه ها عبارتند از:

/ 78