فقر وآثار آن - اخلاق اقتصادی و سیاسی نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

اخلاق اقتصادی و سیاسی - نسخه متنی

علی‌اصغر الهامی ‌نیا، نعمت‌ا... یوسفیان، تقی حسینی؛ تهیه‌کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

فقر وآثار آن

تعريف فقر

فقر در لغت تهيدستى ، تنگدستى و درويشى (196) و در اصطلاح نداشتن چيزهاى مورد نياز انسان راگويند.(197)

انـسـان تـاوقـتـى كـه در لوازم زنـدگـى خود از قبيل خوراك ، پوشاك ، مسكن ، و ... (درحدّ رفع
احـتـيـاج نـه تـجـمـّل ) نـيـازمـنـد بـاشـد، فـقـيـر بـوده و لازم اسـت در راه تـاءمـيـن ايـن
قبيل نيازمنديها تلاش نمايد تا از فقر و احتياج به ديگران ، رهايى پيدا كند.

ه كـه بـراى گـذران زندگى در اختيار انسانها قرار داده است و هركسى به تناسب زمان ومكان و در حـد
تـوان خـويـش ازآن سـود مـى جـويـد. نـه آن كـس كـه مال فراوان به چنگ آورده به دليل احترام پيش خدا
بوده ونه آن كس كه كمتر دارد، به خاطر بى ارزشى درنزد او مبتلا به فقر شده است .

به تعبير امام صادق عليه السّلام :

(اءَتـَرَى اللّهَ اءَعـْطـى مـِنْ اَعـْطـى مِنْ كَرامَتِهِ عَلَيْهِ، وَ مَنَعَ مَنْ مَنَعَ
مِنْ هَوانٍ بِهِ عَلَيْهِ؟لا، وَ لكِنَّ الْمالَ مالُ اللّهِ يَضَعُهُ عِنْدَ الرَجُّلِ وَ
دائِعَ...) (198)

آيـا مـى پـندارى كه خداوند به هر كس ثروت بخشيده ،بخاطر اين بوده كه او راگرامى داشته وبه هركس
نبخشيده بخاطر اين بود كه بى مقدارش شمرده است ؟ نه ، چنين نيست ، ولكن ثروت از آن خداست . آن را نزد
هركس بخواهد به امانت مى سپارد.

از سـوى ديـگـر، اسـلام به پيروانش رهنمود مى دهد كه در آبادانى زمين و رونق دادن به اقتصاد
جـامـعـه كـوشـا باشند و از انزوا وكسالت ، سخت بپرهيزند. به عنوان نمونه ، قرآن كريم مى فرمايد:

(وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ) (199)

آيـت روز را روشـن قـرار داديـم تـا شـمـا در پـى طـلب فضل از پروردگارتان باشيد.

در جاى ديگر مى فرمايد:

(فَاِذا قُضِيَتِ الصَّلوةُ فَانْتَشِروُا فِى الاَْرْضِ وَ ابْتَغوُا مِنْ فَضْلِ اللّهِ) (200)

چـون نـمـاز (جـمـعـه ) پـايـان يـافـت در زمـيـن پـراكـنـده شـويـد و در طـلب فضل خداباشيد (يعنى
روزى خدا راطلب كنيد.)

نكوهش فقر

اسـلام فـقـر ونـادارى را مـذّمـت كرده وآن را نمى پسندد ودر روايات اسلامى از آن به عنوان مرگ
بزرگتر ومانند آن ياد شده است . اميرالمؤ منين عليه السلام مى فرمايد:

(اَلْفَقْرُ الْمَوْتُ الاَْكْبَرُ) (201) فقر، مرگ بزرگتر است .

ودر سفارش به فرزند خود، محمّد بن حنَفيّه مى فرمايد:

(يـابُنَّىَ! اءِنّى اَخافُ عَلَيْكَ الْفَقْرَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنْهُ فَاِنَّ الْفَقْرَ
مَنْقَصَةٌ لِلدّينِ، مَدْهَشَةٌ لِلْعَقْلِ داعِيَةٌ لِلْمَقْتِ) (202)

فرزندم ! براى تو از فقر مى ترسم پس ، از آن ، به خدا پناه ، ببر چون فقر، موجب شكست و نقصان دين ،
سرگردانى عقل و دشمنى است .

لقمان حكيم نيز به فرزندش فرمود:

(اِعْلَمْ اَىْ بُنَىَّ !اِنّى قَدْ ذُقْتُ الصَّبْرَ و اَنْواعَ الْمُرِّ فَلَمْ اَرَ اَمَرَّ
مِنَ الْفَقْرِ...) (203)

آگـاه بـاش فـرزنـدم ! هـمانا من مزه و سختى صبر وانواع تلخيهارا چشيده ام و چيزى راتلختر از فقر
نيافتم .

اوليـاى گرامى اسلام در دعاهاى خود از فقر وتنگدستى به خدا پناه برده و تقاضاى رفع آن را از درگاه او
كرده اند واين نيز نشان منفور بودن فقر است . چنانكه اميرالمؤ منين عليه السلام مى فرمايد:

(اَلّلهُمَّ اِنّى اَعُوذُ بِكَ اَنْ اَفْتَقِرَ فى غِناكَ) (204)

بارخدايا به تو پناه مى برم ازاينكه در بى نيازيت فقير وتنگدست باشم .

/ 78