تاءثير اقتصاد براخلاق - اخلاق اقتصادی و سیاسی نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

اخلاق اقتصادی و سیاسی - نسخه متنی

علی‌اصغر الهامی ‌نیا، نعمت‌ا... یوسفیان، تقی حسینی؛ تهیه‌کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

تاءثير اقتصاد براخلاق

الف ـ آثار مثبت

1ـ تـزكـيـه نـفس

انسان مى تواند به كمك مال وانفاق آن در راه خدا خود را ازآتش شعله ور جهنّم حـفـظ
كـنـد، و بـا صـرف مـال در راه خـيـر، باعث تزكيه نفس خويش گردد، خدا به پيامبرش مى فرمايد:

خُذْ مِنْ اَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكّيهِمْ بِها وَصَلِّ عَلَيْهِمْ اِنَّ
صَلاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ) (8)

ازمالهاى ايشان صدقه بگير تابه وسيله آن ، ايشان را پاك گردانى و بر ايشان درود فرست كه دعا و درود تو
مايه آرامش آنهاست .

يـكـى از عـلل وجـوب زكـات ، پـاك شـدن نـفـس از صـفـت زشـت بخل است . در خطبه فدكيّه حضرت زهرا سلام
اللّه عليها به اين اثر مثبت ، تصريح شده است :

(فـَجـَعـَلَ اللّهُ الاْ يـمـانَ تـَطـْهيراً لَكُمْ مِنَ الشِّرْكِ وَالصَّلوةَ تَنْزيهاً
لَكُمْ عَنِ الْكِبْرِ وَالزَّكوةَ تَزْكِيَةً لِلنَّفسِ وَ نَماءً فَِى الرِّزْقِ) (9)

خـداونـد، ايـمـان را جـهت پاك شدنتان از آلودگى شرك ونماز را به خاطر پاكيزه شدن و سالم شـدنـتان
از مرض كبر و زكات را به منظور پالايش نفس و افزايش و بركت در روزى تان قرار داد.

2ـ عزّت نفس

انسانى كه از نظر اقتصادى در وضعِ خوبى به سر مى برد، و بر اثر تلاش و زحمت ، خود را از
ديگران بى نياز مى كند، داراى عزّت و شرافت است .

امام صادق عليه السّلام فرمود:

(يـا عـَبـْدَاللّهِ احـْفـَظْ عـِزَّكَ. قـالَ: وَمـا عـِزّى جـُعـِلْتُ فـِداكَ؟ قـالَ:

غـُدُوُّكَ اِلى سـُوقِكَ وَاِكْرامُكَ نَفْسَكَ... ) (10)

اى بنده خدا عزّت خويش را حفظ كن . راوى سؤ ال كرد عزّتم چيست قربانت گردم ؟ فرمود: صبح زود رفتن به
بازار (و كار وتلاش ) و در نتيجه گرامى داشتن خود.

ب ـ آثار منفى

هـمـان طـورى كـه پـيـش از اين اشاره كرديم ، مسائل اقتصادى ، داراى آثار فراوانى است ؛ اگر انـسـان
تـوجـّه نداشته باشد، و آنگونه كه دين اسلام دستور داده است ، حركت نكند، باعث ايجاد رذايل اخلاقى
فراوانى در نفس او مى شود كه به چند نمونه اشاره مى كنيم :

1ـ طـغـيـان و سركشى

ثروت ، انسان را از ديگران بى نياز مى سازد، وبى نيازى از ديگران بطور معمول اين
تصوّر نادرست را در فرد به وجود مى آورد كه در هرچيز از ديگران بى نياز است . از اين رو، در برابر
ديگران سركشى مى كند.

بـعـلاوه ، بـى نـيـازى از انـسـانـهـا بـطـور مـعـمـول ، تـصـوّر بى نيازى از خدار ا نيز در پى
خـواهـدداشـت و ايـنـجـاسـت كـه ثروت ، روح استكبارى را پديد مى آورد و فرد در برابر خدا هم سركش مى
شود.

گـفـتـنـى اسـت كـه طـغـيـان نـاشـى از ثـروت ، لازمـه غـيـر قـابـل انـفـكـاك ثـروت نيست ، بلكه
ممكن است ثروت براى كسى فراهم شود، ليكن باعث طغيان نشود.

آنـچـه در نـظـر اسلام ، منفى است ، روحيه استكبارى ناشى از ثروت است ، نه خود ثروت ولى چـون اغـلب ،
ثـروت ، نـاخـواسـته چنين روحيه اى را پديد مى آورد، گاهى جمع ثروت نيز مورد نكوهش قرار گرفته است .

به عنوان نمونه ، قرآن كريم ، قارون را مثال زده است كه مؤ منان به او گفتند:

(وَابْتَغِ فِيْما آتاكَ اللّهُ الدّارَالا خِرَةَ وَلا تَنْسَ نَصيبَكَ مِنَ الدُّنْيا
وَاَحْسِنْ كَما اَحْسَنَاللّهُ اِلَيكَ وَلا تَبْغِ الْفَسادَ فِى الاَرْضِ اِنَّ اللّهَ
لايُحِبُّ الْمُفْسِدينَ) (11)

بـا ثـروتـت ، آخـرت را طـلب كـن و بـهـره ات را از دنـيـا فراموش مكن و به ديگران احسان كن ، چنانكه
خدا به تواحسان كرد و در پى فساد در زمين مباش ،
اما پاسخ قارون يك جمله بود:

(اِنَّما اوُتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ عِنْدى ) (12)

(اين مال را خدا به من نداده است ) همانا من با علم خود آن را به دست آورده ام .

ريشه طغيان ، احساس بى نيازى از خداست و ثروت اين احساس را پديد مى آورد.

نـدارد، بـلكـه مـى خـواهد نياز ضرورى اش بر طرف گردد، امّا فردثروتمند باداشتن امكانات مـادّى
فـراوان ، آرزوهـاى دور و دراز پـيـدا مـى كـند، بلند پروازى مى نمايد، حرص و آز بيشتر دارد، از ايـن
رو غرق در آرزوها مى گردد و از عاقبت كار، غفلت مى كند. حضرت على عليه السّلام مى فرمايد:

(اَلْمالُ يُفْسِدُ الْمَآلَ، وَيُوَسِّعُ الاَّْمالَ) (13)

مال ، عاقبت انسان را تباه مى سازد و آمال و آرزوها را توسعه مى دهد.

/ 78