حمزه در نبردها - اسوه های نظامی صدر اسلام نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

اسوه های نظامی صدر اسلام - نسخه متنی

محمد عباسی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

ارتقاء بخشيد. از آن پس ، در پايگاه مركزى خود، خانه ارقـم ، اجـتـمـاع مـى كردند و به تلاوت قرآن و برپايى نماز جماعت مى پرداختند. با گرايش حمزه به اسلام ، پيامبر قدرتمند شد و از اذيت و آزارهاى قريش كاسته گرديد.(99) لحن برخورد سران قريش با پيامبر(ص ) و مسلمانان تغيير يافت . هتاكى ، شكنجه و آزار ، جاى خـود را بـه نـصـيـحـت ، تـطـمـيـع و تـهـديد داد. گفت گوى عتبة بن ربيعه ، از سران قريش با پـيـامـبـر، گـويـاى مـواضـع انـفـعـالى قـريـش و عـقـب نـشـيـنـى آنـان در مـقـابـله بـا اسـلام بود.(100) در اين درس ، با نقش تعيين كننده حمزه در نبردهاى اسلام آشنا مى شويم .

حمزه در نبردها

حـمـزه پس از هجرت به مدينه ، خدمات ارزنده اى به امور نظامى حكومت نوپاى نبوى كرد. او از همان ابتدا به امور دفاعىِ حكومت پرداخت و با تشكيل گروه هاى رزمى ، امنيت شهر را تاءمين كرد. حـمـزه فـرمـاندهى اولين سريه را به عهده داشت و تا زمان شهادت ، در پنج عمليات به شرح ذيل شركت كرد.

1 - فـرمـانـدهـى نـخـسـتـيـن سـريـه :

پيامبر اكرم (ص ) اولين سريه را در هفتمين ماه هجرت به فـرمـانـدهى حمزه سازماندهى و اعزام كرد. عظمت حمزه در اين سريه را بايد نقطه آغازين دوران نـويـنـى دانست كه در آن ، (سياست دفاع )، جاى خود را به (سياست ستيز) داده است و از آنجا كـه آغـاز حـركـت هـر پديده ، حساس ترين دوران آن محسوب مى شود، اين عمليات نشانگر روحيه دشمن ستيزى حمزه به عنوان نخستين فرمانده نظامى اسلام است .

كاروان عظيم قريش ، با قطارى از شتران سرخ ‌مو و گرانبهاترين كالاهاى جزيرة العرب به سـرپـرسـتـى مـغـرورتـريـن فـرد قـريـش ، و بـه قـول پـيـامـبـر (فـرعـون امـت ) يـعـنـى (ابـوجـهـل ) از شام رهسپار مكه شد. سرپرستى يك كاروان ، كه شتران آن ناقه مشك بر پشت دارنـد، بـى گـزاف مـسـؤ وليـت درجـه اول در مـيان ساير وظايف موجود در جامعه قريش است . در نتيجه ، اقدام حمزه براى مقابله با چنين كاروانى از اهميت بسزايى برخوردار است .

اگر چه پس از متوقف كردن كاروان در كناره درياى سرخ و ميانجيگرى (مجدى بن عمرو جهنى ) درگـيـرى رخ نـداد ولى در حـقيقت ، ابوجهل و كاروان او، با وساطت مجدى از رويارويى با حمزه گريختند.(101)

2 - نـخـسـتين غزوه :

پس از انجام چند تحرك نظامى توسط مسلمانان ، پيامبر اكرم (ص ) نخستين عـمـليـات را خـود فـرمـاندهى كرد كه به نام غزوه ابواء يا ودّان مشهور است . حمزه پرچم سفيد نـبـرد را در دست فشرد.(102) و در ركاب پيامبر(ص )، پانزده شب در آن منطقه توقف كرد و آنگاه به مدينه بازگشت .(103)

3 - دوّمـيـن غزوه :

خبر حركت كاروان قريش از مكه به سوى شام ، به پيامبر اسلام (ص ) رسيد. حضرت در راءس گروهى از نيروهاى مهاجر، با پرچمدارى حمزه ، به قصد تعقيب كاروان قريش از مـديـنـه خـارج شـد، حضرت در جمادى الاخر سال دوم هجرت از ينبع در حوالى مدينه به قصد عـشـيره حركت كرد و در آنجا با قبيله هاى بنى مدلج و هم پيمانان ايشان از بنى ضمره قرار داد هـمـزيـسـتـى و تـرك خـصـومـت مـنـعـقـد كـرد و بـدون رويـارويـى بـا قريش به مدينه بازگشت .(104)

4 - غـزوه بـدر:

در آغـاز نـبـرد، دشـمـنـان بـا هـدف ايـجـاد تـزلزل در روحـيه مسلمانان و ناشناخته ماندن ابوجهل ، با اجراى اين توطئه توافق كردند كه زره ابـوجـهـل را بر تن فرد ديگرى بپوشانند. ابتدا بر تن عبدالله بن منذر كردند و امام على (ع ) با شعار : (بگير كه من از فرزندان عبدالمطلب هستم ) او را كشت .

مـشـركـان زره را بـر تـن ابـوقـيـس بـن الفـاكـه كـردنـد. حـمـزه بـه گـمـان ايـنـكـه او ابـوجـهـل اسـت ، بـا فـريـاد : ( بـگـيـر كـه مـن فـرزنـد عـبـدالمـطـلب هـسـتـم ) او را از پـا در آورد.(105) مـسـلمـانـان در كـنـار چـاه بـدر، حـوضـى سـاخـته بودند تا براى مصرف آب از آن استفاده كنند.

تـنـدخـويـى به نام اسود بن عبدالاسد مخزومى سوگند ياد كرد كه از آن حوض بنوشد و آن را ويران كند ويا در اين راه جان دهد. حمزه به سوى او حمله ور شد و با يك ضربت ساق پاى او را دو نـيـم كـرد. مـخـزومـى بـا صـورت بـر زمـيـن افـتـاد و خـود را كـشـان كـشـان بـه داخـل حـوض انـداخـت ولى بـا ضـربـت دوم حـمـزه ، در داخل حوض كشته شد.(106)

/ 92