برهان هايى از راه امكان - فلسفه آزاد نسخه متنی

عدم باقى نمى ماند و خود را بود مى كند.

نتيجه: پس بايد براى جهان علتى باشد كه آن علت نابودى نداشته باشد; زيرا نابود نمى تواند خود را بود كند تا چه رسد به اين كه به ديگرى هم بود بدهد.

برهان هفدهم: موجود از نظر تصوّر بر دو گونه است:

1. موجودى كه به پاى خود ايستاده است;

2. موجودى كه به پاى ديگرى ايستاده است.

موجودى كه به پاى ديگرى ايستاده است از موجودى خبرمى دهد كه به پاى خود ايستاده است پس در جهان موجودى هست كه به پاى خود ايستاده است. چرا؟ زيرا اگر نامتناهى موجوداتى را فرض كنيم كه به پاى ديگرى ايستاده اند و آنها را به هم ضميمه كنيم به پاى خود نخواهند ايستاد. پس موجودى وجود دارد كه به پاى خود ايستاده بوده و ايستاده است و خواهد بود و او جز واجب موجود ديگرى نخواهد بود.

برهان هجدهم: واجب موجودى مى باشد كه نقصى در آن نيست و اين تصورى صحيح است پس بايستى موجود باشد;

زيرا كه وجود نداشتن بزرگ ترين نقيصه است. بنابراين تصور واجب با تصديق به وجود وى ملازم خواهد بود وگرنه مى بايستى تصور غلط باشد.

برهان نوزدهم: جهان يا هر جزئى از آن اگر هستى داشته باشد جهان است و همان چيز است و اگر هستى نداشته باشد هيچ و پوچ است و حقيقت نخواهد داشت. پس حقيقت و واقعيت هر چيز به هستى او است.

نتيجه: هستى عين حقيقت و واقعيت است و نيستى پذير نيست وگرنه اجتماع نقيضين مى شود و واقعيت وجوب وجود است.

برهان بيستم: (برهان آنسلم) واجب چيزى است كه بزرگ تر از آن را نمى شود تصور كرد و هر چيزى كه چنين باشد بايستى وجود خارجى داشته باشد; چه اگر وجود خارجى نداشته باشد آن چه در خارج وجود دارد بزرگ تر خواهد بود و اين خلاف فرض است.

برهان بيست و يكم: (برهان دكارت) ما مى توانيم كمال مطلق را تصور كنيم و اين بديهى است پس بايستى كمال مطلق موجود باشد; زيرا اگر موجود نباشد ناقص خواهد بود و در نتيجه كمال مطلق نخواهد بود و كمال مطلق جز واجب كسى ديگر نيست.

برهان بيست و دوم: ما كمال مطلق را تصور مى كنيم و تصور ما از كمال مطلق گواه است بر آن كه كمال مطلق وجود دارد. چرا؟ زيرا تصورات به طور كلى انعكاسى است از حقايق خارجى به ويژه تصوراتى كه همه افراد بشر در آن شريكند و اختصاص به فردى يا گروهى ندارد.

برهان هايى از راه امكان