تنوّع در رديف - شکوه شعر عاشورا در زبان فارسی نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شکوه شعر عاشورا در زبان فارسی - نسخه متنی

علی اکبر مجاهدی؛ تهیه کننده: مرکز تحقیقات اسلامی سپاه

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

خون تو در شن فرو شد
و از سنگ جوشيد
اى باغ بينش !
ستم ، دشمنى زيباتر از تو ندارد
و مظلوم ، ياورى آشناتر از تو.

تو كلاس فشرده تاريخى
قيام تو، مصاف نيست
منظومه بزرگ هستى است ،
پايان سخن
پايان من است
تو انتها ندارى ...(335)

تنوّع در رديف

شـايـد رويـكـرد جـدّى شـعـراى دو دهـه اخـيـر بـه قـالب هـاى : غـزل ، ربـاعـى و دو بـيـتى در زمينه
موضوعات عاشورايى ، مهم ترين نقش ‍ را در (تنوّع رديف هاى شعر عاشورايى)معاصر برعهده داشته باشد.

حـضـور رديـف هاى : (جاذبه دار)، (خوش آهنگ) ، (خوش تراش)و (پيام دار) به برقرارى (موسيقى كنارى)شعر در
ميان كلمات (قافيه)و (رديف)كمك مى كند و غناى محتوايى آن را سبب مى شود.

گـاه شـاعـر، بـه جـاى انـتـخـاب كـلمـاتـى خـيـال انـگـيـز، از افـعـال مـخـتـلف بـه جـاى
(رديـف)اسـتـفـاده مـى كـنـد و ايـن از دو حال بيرون نيست :

1 ـ يـا بر نقش (رديف هاى گيرا) در افزودن جلوه هاى جمالى شعر وقوف ندارد و به همين لحـاظ بـا بـى
تـفاوتى از كنار آن مى گذرد و با انتخاب يكى از صيغه هاى شش گانه فعلى ، مشكل (رديف)را، حل مى كند، تا
شعرش از قافله شعرهاى (مردَّف)عقب نماند!
2 ـ يـا (كـلمـات رديـف)را سـدّ راه بـيـان مـقصود مى بيند و براى اينكه از عرصه بيانى بـيشترى
استفاده كند، عطاى (رديف) هاى دشوار را به لقايش مى بخشد و سعى مى كند با بـهـره گـيـرى از آرايـه هاى
لفظى و معنوى و به كارگيرى ترفندهاى شاعرانه ، به نـحـوى خـلا وجـودى (رديـف هاى شاخص)را جبران كند و
با استفاده از وجوه مختلف فعلى ، شـعـر خـود را (مـردَّف)سـازد بـى آنـكـه بـار سـنـگـيـن (رديـف)
هـاى آن چـنـانـى را تحمّل كرده باشد.

هر چند ممكن است روش اين گونه شاعران ، روشى مترقّيانه و اصلاح طلبانه به حساب آيـد و
(رديـفـْگـريـزى)آنـان ، ريشه در انديشه برداشتن موانع دست و پا گير از پيش پـاى شـاعـران
آزادانـديـش و اصـلاح طـلب تـلقـّى گـردد، ولى اهـل فـن بـه نـيـكـى واقـف انـد كـه اگـر شـاعـر در
درجـه قابل قبولى از معلومات ادبى ، توانايى هاى هنرى ، خلاّقيّت و نوآورى باشد و بالاخره بـا دارا
بـودن وسـعـت واژگانى و حيطه وسيع بيانى ، نه (رديف)كه هيچ يك از الزامات شـعـرى نـمـى تـوانـد او را
از خـلق آثـارى مـمـتـاز بازدارد و نمونه هاى بسيارى از شعر مـعـاصـر را مـى تـوان ارايـه كـرد كه
با پشت سر نهادن همين موانع مزاحم ! به اوجى كه بـايـسـتـه و شـايـسـته آنها بوده است ، رسيده اند، و
در ميان اشعار مردّف به وجوه فعلى امـروز نـيـز، خـصـوصـاً در زمـيـنـه هـاى عـاشـورايـى ، آثـار
قابل قبولى مى توان نشان داد.

بـه هـر روى ، ارتـبـاط تنگاتنگ (كلمات قافيه)و (كلمات رديف)هنگامى تحقّق مى يابد كـه (رديـف)در
(قـافـيـه)و (قـافـيـه)در (رديـف)و در نهايت هر دو (رديف و قافيه)در زلال شـعـر، حـل گـردنـد و (كثرت
صورى)خود را به (وحدت معنوى)برسانند، چرا كه فـلسـفـه وجـودى آرايـه هـاى لفـظى و معنوى و رعايت
الزامات شعرى ، رسيدن به (بيان هنرى)براى پروردن بهتر مفاهيم و جذّابيّت بخشيدن به آنها است .

مـتاءسّفانه اهتمام وسواس برانگيز برخى از شاعران جوان به (آرايه هاى شعرى)سبب غـفلت آنان از مقوله
هاى مفهومى شده است و شعر آنان را به تدريج به سمت بى هويّتى مى راند. هويّت شعر فارسى ريشه در پيشينه
افتخارآميزى دارد كه بر غناى محتوايى و اصـالت مـعنوى آن استوار است و رسالت خطير شاعران اين

/ 151