شرح مبسوط منظومه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح مبسوط منظومه - نسخه متنی

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

حدوث بوعلى سينا در هزار سال
پيش ذاتى وجود او است و حدوث زيد در سنه 1320 هم ذاتى وجود زيد است . يعنى اينجا ديگر لم و چرا ندارد . لم
در جائى است كه امكان نحوه ديگرش باشد . چيزى كه امكان نحوه ديگر در او نيست لم و بم هم در او نيست .
بحث بعد درباره سبق و لحوق است كه به درس آينده موكول مى كنيم .
--------------------
187
غرر : فى أقسام السبق و هى ثمانيه
السبق منه ما زمانيا كشف
و السبق بالرتبه ثم بالشرف
بعضى از اقسام سبق زمانى است
و بعضى ديگر سبق بالرتبه و پاره اى ديگر سبق بالشرف است .
و السبق بالطبع و بالعليه
ثم الذى يقال بالمهيه
و ديگر سبق بالطبع
و ديگر سبق بالعليه
و ديگر آنست كه به آن سبق بالماهيه گفته مى شود .
و السبق بالذات هو الذ كان عم
بذى الثلاثه الاخيره انقسم
و سبق با لذات آن است كه عموميت دارد[ و مشترك است] و به اين سه قسم اخير تقسيم شده است .
بالذات أن شى ء بدا و بالعرض
لاثنين سبق بالحقيقه انتهض
اگر حكمى براى شيئى بالذات ثابت باشد و براى ديگرى بالعرض
تقدم حكم اول بر ثانى سبق بالحقيقه است .
و السبق فكيا يجى طوليا
سمى دهريا و سرمديا
و سبقى كه فكى است ( سابق از لاحق جداست ) و به نحو طولى است
سبق دهرى و سرمدى ناميده مى شود .
غرر : فى بعض أحكام الاقسام
و لا اجتماع فى الزمانى و ما
برتبه طبعا و وضعا قسما
] 1 ] - قرار دادن اشعار به صورت يكجا و نيز ترجمه آنها از ناشر است .
--------------------
188
و در سبق زمانى[ سابق را بالاحق] اجتماعى نيست
و سبق رتبى به سبق طبعى و وضعى تقسيم مى شود .
و اول كالجسم و الحيوان
و الثان كالترتيب فى المكان
قسم اول ( طبعى ) مانند جسم و حيوان است . و قسم دوم ( وضعى ) مانند ترتيب در مكان .
و السبق بالطبع و بالتجوهر
كاثنين و الواحد منه اعتبر
و سبق به طبع و تجوهر مانند تقدم عدد يك است بردو .
غرر : فى تعيين ما فيه التقدم فى كل واحد منها

/ 1039