شرح مبسوط منظومه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح مبسوط منظومه - نسخه متنی

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

ملاكه الزمان فى الزمانى
و المبدأ المحدود خذ لثانى
ملاك سبق در زمانى
زمان است و در دومى ( سبق رتبى ) مبدأ مشخص و مفروض را ملاك بگير .
فى الشرفى الفضل و فى الطبيعى
وجود الوجوب فى العلى
و ملاك در سبق بالشرف
مزيت و فضل است و در سبق طبيعى
وجود است و در سبق على
وجوب مى باشد .
فى سادس تقرر الشى ء مزا
فى السابع الكون و لو تجوزا
در قسم ششم سبق ( ماهوى ) تقرر و قوام شى ء را ملاك قرار ده
و در هفتمى ( سبق بالحقيقه ) كون و تحقق را
ولو تحقق مجازى باشد .
فى الثامن الكون بمتن الواقع
و فى وعاء الدهر للبدائع
و در قسم هشتم ( سبق دهرى و سرمدى[ ( ملاك] تحقق و بودن در متن واقع و در ظرف دهر است كه ظرف تحقق مبدعات
مى باشد .
--------------------
189
سبق و لحوق يا تقدم و تأخر (( 1 ))
بحث ما درباره سبق و لحوق يا تقدم و تأخر است . يكى از مسائلى كه در فلسفه اولى بحث مى شود مسأله تقدم و
تأخر و معيت است . به اين مطلب توجه داريم كه تنها مسائلى در فلسفه اولى مطرح مى شود كه به اصطلاح از
احكام موجود بماهو موجود باشد . پس موجود از آن جهت كه موجود است متصف به اين صفات مى شود كه متقدم است
يا متأخر است يا مع است
نه موجود به اعتبار نوع خاص بودن
و حتى نه تنها به اعتبار نوع خاص بودن بلكه
حتى به تعبير اين آقايان به اعتبار تخصص طبيعى پيدا كردن يا به اعتبار تخصص تعليمى پيدا كردن يعنى
تخصص كمى پيدا كردن نيز متصف به اين صفات نمى شود بلكه موجود بماهو موجود متصف به اين صفات مى گردد .
به هر حال يك واقعيت وجود دارد كه از اين واقعيت تعبير به تقدم و تأخر و معيت و امثال اين گونه
تعبيرات مى كنيم . اكنون مى خواهيم بدانيم اين واقعيت چيست
اين تقدم و تأخر و معيت چيست
و در چه
مواردى اين تعبير به كار مى رود .
ما اول مواردى را كه اين تعبير به كار مى رود ذكر مى كنيم :
در درجه اول ميان اجزاء آن چيزى كه ما آن را به اسم (( زمان )) ناميده ايم يك نوع رابطه اى درك مى كنيم كه
اين رابطه را رابطه (( تعاقب )) يا رابطه تقدم و تأخر مى گوئيم . يعنى ميان اجزاء زمان يك نوع نسبتى
برقرار است كه بعضى
--------------------
190
اجزاء مقدم بر بعضى هستند و بعضى اجزاء مؤخر از بعض ديگر

/ 1039