شرح مبسوط منظومه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح مبسوط منظومه - نسخه متنی

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

جزء تقدم دارد بر كل . ولهذا ما در حساب
هاى عقلانى خودمان مى گوئيم : وجد الجزء فوجد الكل
نمى گوئيم : وجد الكل فوجد الجزء
كه البته گفتيم
كه مسأله زمان و مكان هم در اينجا مطرح نيست .
به همين لحاظ است كه عدد يك يا واحد بر هر عددى تقدم دارد . از عدد يك اعداد فراهم مى شود . هر عددى
عبارت است از مجموعه واحدها ( حالا اينكه عدد خودش چه نوع وجودى دارد فعلا در اينجا مطرح نيست ) . عدد
دو يعنى واحد و واحد .
دو = واحد ( به اضافه ) واحد
سه = واحد ( به اضافه ) واحد ( به اضافه ) واحد
چهار = واحد ( به اضافه ) واحد ( به اضافه ) واحد ( به اضافه ) واحد
هر عددى مجموعى از واحدها است . بنابراين واحد بر آن عددى كه از اين واحد درست شده است تقدم دارد
يعنى مى تواند واحد وجود داشته باشد و آن
--------------------
236
عدد وجود نداشته باشد
اما امكان ندارد كه آن عدد وجود داشته باشد و واحد وجود نداشته باشد . پس
بنابراين
واحد جزء العله است براى آن عدد . جزء العله است به همين معنا كه وجود واحد به تنهائى كافى
نيست براى وجود مركب اما بدون وجود واحد هم آن مركب فراهم نمى شود ( 1 ) .
پس در اين گونه تقدم و تأخرها مى گويند ملاك وجود است
يعنى وقتى كه
1 - اينكه هميشه مثال به واحد مى زنند براى اين است كه ممكن است كسى بگويد ( كه اين بحث هم مطرح است و
بحث دقيقى هم هست ) كه شما از كجا مى گوئيد مثلا سه عبارت است از واحد و واحد ؟ عدد دو را مى توانيد
بگوئيد واحد و واحد مى شود دو
ولى عدد سه را از كجا مى گوئيد كه واحد و واحد و واحد است ؟ نه
سه عبارت
است از دو به علاوه يك
يعنى اثنين به علاوه واحد . و چهار عبارت است از اثنان به علاوه اثنان
و همين
طور در مورد بقيه اعداد . بعضى عددها را به چند شكل مى شود گفت . مثلا در مورد عدد شش مى شود گفت :
6 = 1 ( به اضافه ) 1 ( به اضافه ) 1 ( به اضافه ) 1 ( به اضافه ) 1 ( به اضافه ) 1
6 = 2 ( به اضافه ) 2 ( به اضافه ) 2
6 = 3 ( به اضافه ) 3
6 = 1 ( به اضافه ) 2 ( به اضافه ) 3
اين حالا يك بحثى است كه در مورد اعداد مطرح است و در مورد آن مى گويند كه نه
حقيقت اين است كه هر
عددى مجموع واحدها است . درست است كه عشره ( يعنى ده تا ) برابر است با دو پنج تا
اما عشره عين دو پنج
تا نيست . حكم عشره اين است كه برابر است با دو پنج تا
نه اينكه عشره يعنى دو پنج تا .
( غ ) : حمل شايع است .

/ 1039