شرح مبسوط منظومه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح مبسوط منظومه - نسخه متنی

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

استاد : بلى
درست است . به حمل شايعش اين است كه هر عشره اى دو تا پنج تا
نه اينكه اصلا ماهيت عشره
عبارت است از و پنج بودن . به هر حال اين بحث ها فعلا در اينجا مطرح نيست .
--------------------
237
ما نسبت به وجود بسنجيم مى بينيم نسبت جزء به موجوديت بر نسبت كل به موجوديت تقدم دارد
انتساب جزء
به موجود بودن مقدم است بر انتساب كل به موجود بودن
چون او به اين نيازمند است
ولى اين به او
نيازمند نيست . كل نمى تواند وجود داشته باشد الا اينكه جزء وجود دارد
ولى جزء اينچنين نيست ( 1 ) .
1 - ( غ ) : در بين همين سه نوع تقدم و تأخرى كه ذكر فرموديد درست است كه همه آنها يك قدر مشترك سومى دارند
ولى اين فرق را با يكديگر دارند كه در اين نوع سوم يعنى تقدم و تأخر بالطبع واقعا تقدم و تأخر يك چيز
واقعى است در خارج
يعنى يك جزء واقعا در خارج اين طور است
ولى در تقدم مكانى يا تقدم بالرتبه يك
چيزى است كه به ذهن ما به اين طور مى آيد .
استاد : نه
اجازه بدهيد
ما فعلا به اين جهت كار نداريم كه آن چيزى كه ملاك تقدم هست خودش يك حقيقت
عينى است يا يك امر انتزاعى است . بالاخره ولو آن ملاك به صورت يك امر اعتبارى و انتزاعى هم بخواهد
باشد چنين چيزى هست . يعنى شما قرب و بعد را مى خواهيد يك امر عينى بدانيد و مى خواهيد يك امر انتزاعى
بدانيد بالاخره اين قرب و بعد را اگر امر انتزاعى هم مى دانيد يك امر انتزاع شده اى هست و ذهن چنين
انتزاعى را دارد . الان ما در اين جهت بحث نمى كنيم كه آيا اينها همه مثل يكديگر هستند يا مثل يكديگر
نيستند . مى دانيم ما كه در آنچه كه ذهن ولو جبرا انتزاع كرده است كه مسأله قرب و بعد هست
در اينجا ما
مى بينيم كه ممكن است دو شى ء در همين امر انتزاعى با يكديگر شركت داشته باشند و اين دو شى ء كه در اين
امر مشترك با يكديگر شركت دارند آنچه از اين امر مشترك يكى دارد ديگرى دارد ولى ديگرى دارد از آن امر
مشترك چيزى را كه اين يكى ندارد .
( غ ) : مى شود حقيقتى دو جور موجود باشد : يكى عينى
يكى انتزاعى ؟
استاد : بله
بله . اين همان مسأله اى است كه ما قبلا در بحث معقولات ثانيه گفته ايم . اينها يك نوع
كثرتى است كه ذهن مى دهد .
--------------------
238
معقولات اوليه يعنى ماهيت ها در عرض يكديگر هستند
امكان ندارد كه يك شى ء در آن واحد دو ماهيت داشته
باشد
مانند اينكه يك شى ء در آن واحد هم كميت باشد و از همان حيث كه كميت است كيفيت باشد . يا جوهر

/ 1039