شرح مبسوط منظومه نسخه متنی

This is a Digital Library

With over 100,000 free electronic resource in Persian, Arabic and English

شرح مبسوط منظومه - نسخه متنی

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

فمبدأ الافعال قد تخالفت
عديم درك قوه لما نبت
پس آن قوه[ فاعلى] كه مبدأ افعال گوناگون است
اگر فاقد درك باشد
قوه نباتى مى باشد .
و مع شعور قدره الحيوان سم
بصحه الفعل و تركه رسم
و اگر[ قوه فاعلى] با شعور باشد آن را قدرت حيوانى بنام
كه تعريف آن به اين است كه قابل انجام و ترك
است .
و مبدأ الواحد ان لم يعدما
بفعله الشعور ذا نفس السما
و مبدأ فعل واحد اگر خالى نباشد فعل او از شعور
آن را مبدأ نفسانى بنام .
ان يعدم الدرك و قوم المحل
طبيعه ان فى البسيط قد حصل
] 1 ] - قرار دادن اشعار به صورت يكجا و نيز ترجمه آنها از ناشر است .
--------------------
256
و اگر[ آن مبدأ] فاقد آگاهى باشد و ذاتى محل خود باشد
در صورتى كه آن مبدأ در شى ء بسيط باشد
طبيعت
خوانده مى شود .
و صوره نوعيه اذا انقرض
مركبا و دون تقويم عرض
و اگر آن شى ء مركب باشد
مبدا فاقد درك صورت نوعيه است
و اگر مبدأ ذاتى محل خود نباشد
عرض است .
فتلك مع مفارقى المواد
كل جنود مبدأ المبادى
پس اين قوا به همراه قواى مجرده همه از لشكريان حضرت مبدأ المبادى هستند .
للقدره انسب قوه فعليه
ان قارنت بالعلم و المشيه
قوه مؤثر و فعليه را به قدرت نسبت ده در صورتى كه آن قوه با علم و اراده توأم باشد .
للقدره السبق على الفعل و قد
قيل معيه و ليس المعتمد
قدرت بر فعل تقدم دارد
و نيز گفته شده با آن معيت دارد كه سخن قابل اعتمادى نيست .
للقوه السبق زمانيا كما
فعل عليها مطلقا تقدما
قوه داراى تقدم زمانى بر فعليت[ خود] است آن چنانكه فعليت بطور مطلق بر قوه تقدم دارد .

/ 1039