شرح مبسوط منظومه نسخه متنی

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

شرح مبسوط منظومه - نسخه متنی

مرتضی مطهری

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

و معنى دوم نسبت به امور مقارن آن
جزء محسوب مى شود مانند حيوان .
و لا بشرط كان لاثنين نمى
من اول قسم و ثان مقسم
ماهيت لا بشرط نيز به دو معنى انتساب دارد
اولى لا بشرط قسمى و دومى لا بشرط مقسمى است .
و هو بكلى طبيعى وصف
و كونه من كون قسميه كشف
كه به اين[ دومى] كلى طبيعى نيز مى گويند و وجود آن از راه وجود دو قسم آن آشكار مى شود .
--------------------
265
غرر اول تعريف ماهيت و پاره اى از احكام آن (( 1 ))
ما قيل فى جواب ما الحقيقه
مهيه
و الذات و الحقيقه
قيلت عليها مع وجود خارجى
و كلها المعقول ثانيا يجى
و ليست الا هى من حيث هيه
مرتبه نقائض منتفيه
يكى از ابوابى كه در فلسفه درباره آنها بحث مى كنند مباحثى است كه آنها را مباحث ماهيت مى نامند .
قبلا گفته ايم كه جامع مشترك همه مسائل فلسفه اولى اين است كه همه آنها احكام موجود بماهو موجودند .
يعنى موجود از آن جهت كه موجود است اين احكام را دارد
نه از آن جهت كه يك شى ء خاصى از اشياء است يا
طبيعت خاصى است
نه . آن وقت يكى از احكام و عوارض موجود بماهو موجود خود ماهياتند . اول بايد ببينيم
اصلا ماهيت يعنى چه ؟ تعريف ماهيت چيست ؟ بعد وارد مسائل ديگر مربوط به ماهيت بشويم از قبيل مسئله
اعتبارات ماهيت
و اقسام و انواع ماهيت
و ...
تعريف ماهيت
اولا تعريف لغوى ماهيت را بيان مى كنيم . ماهيت از نظر لغت از (( ماهى )) يا (( ماهو )) است . در واقع در اصل
ماهويت بوده است
كم كم تخفيف پيدا كرده از نظر لفظ
ماهيت شده است . ماهيت يعنى (( چيست اوئى )) ماهو
يعنى (( چيست او (( كه در زبان فارسى به آن (( چيستى )) مى گوئيم . پس در واقع مسئله ماهيت
--------------------
266
مسئله چيستى است . وجود هستى است و ماهيت چيستى . انسان دو گونه تصور درباره اشياء دارد
يا اينكه
بگوئيم دو حيثيت در اشياء تشخيص مى دهد يكى هستى اشياء است و يكى چيستى اشياء . مثلا يك وقت مى گوئيم
دايره هست يا نيست . بحث در اينست كه آيا در عالم دايره اى وجود دارد يا نه ؟ بحث سرهستى است . و يا
اينكه آيا خط مستقيم هست يا نيست ؟ و يا اينكه انسان هست يا نيست ؟ عالم خارج از ذهن

/ 1039