میراث حدیث شیعه جلد 4

1 . ترجمه حديث

نخستين عرصه‏اى كه مجلسى در آن پيشتاز و ناموَر است ، برگرداندن احاديث و معاريف روايى ، به فارسى روان و عوامْ فهم است .

آثار فارسى علاّمه مجلسى ، بيش از شصت كتاب و رساله است كه اينها يا مستقيما ترجمه حديث و يا تبيين معارف حديثى است ¹ . براى مثال ، ترجمه توحيد امام رضا، توحيد مُفضّل، دعاى جوشن صغير، دعاى سمات، دعاى كميل، دعاى مباهله، زيارت جامعه، نامه امام على عليه‏السلام به مالك اشتر، حديث ستّة اشياء، حديث رجاء بن ابى ضحّاك، و حديث عبداللّه‏ بن جندب ، از گونه اول و كتابهاى : حق اليقين، جلاء العيون، حليه‏المتقين، حيات القلوب، و عين الحياة از نوع دوم است .

اين حجم از فارسى نويسى، علاّمه مجلسى را پايه‏گذار و صاحب مكتب كرده‏است. صاحب «روضات الجنات» مجلسى اوّل و دوم را پايه‏گذاران ترجمه حديث به فارسىِ روان و قابل استفاده دانسته ، و محمدتقى بهار ، در باره فارسى نويسى علاّمه مجلسى چنين نظر داده‏است:

نثرهاى علمى اين دوره [دوره صفوى] ، آنچه مربوط به نشر دعوت و بيان اصول عقايد شيعه است ، چنانكه گفته شد، بسيار ساده و عوام فهم و كاملاً در زير تأثير صرف و نحو عربى است، و بيش از هر كسى ، مجلسى پدر و پسر ، مخصوصا مجلسى دوم ، در اين راه خدمت كرده‏است و به وحدت ملّى ايران ، از حيث اخلاق و تربيت و افكار و فرهنگ ، با نهايت عشق و خلوص، مثل بزرگ‏ترين رجال ادب و سياست ، مساعدت و يارى نموده‏است. ² ‏

و نيز مى‏افزايد :

1 -  ر . ك : بحار الأنوار، ج 1، ص 46 ـ 48؛ روضات الجنات، ج 2، ص 79 ـ 83 ؛ علاّمه مجلسى و آثار فارسى او، ص 56 ـ 59.

2 -  سبك شناسى ، محمدتقى بهار، ج 3 ، ص 305.