میراث حدیث شیعه جلد 4

بعد از تأليف مجلّدات «بحار الأنوار» كه دائرة المعارف شيعه اماميه اثنا عشريه است، تأليف مجموع كتب دينى و اخلاقى شيعه است به فارسى ساده و عوامْ فهم كه تا آن روز، اهل علم ، چنان كارى نكرده بودند و غالب تأليفات علما ، خاصّهْ علماى دين ، به زبان تازى بود و احترام مقام علم را در نزديك شدن به سطح فكر و فهم عوام نمى‏دانستند ، بل آن را مغاير عظمت جايگاه دانش مى‏شمردند. ¹ ‏

علاّمه مجلسى ، خود ، بر انگيزه عمومى‏سازى معارف دينى و حديثى در آغاز نوشته‏هايش تأكيد مى‏ورزد . او در مقدمه «حليه‏المتقين» آورده‏است:

و چون مختصرى از مكارم اخلاق در كتاب «عين الحياة» بيان شده‏بود ، جمعى از سالكان مسالك سعادت و ناهجان مناهج متابعت اهل بيت رسالت عليهم‏السلام از اين ذرّه حقير التماس نمودند كه رساله‏اى در بيان محاسن آداب كه از طريقه مستقيمه ائمّه طاهرين عليهم‏السلام به اسانيد معتبره به اين قليل‏البضاعة رسيده‏باشد، بر وجه اختصار تحرير نمايد و به جهت عموم نفع نسبت به اهل اين ديار ، مضامين اخبار را در لباس لغت فارسى قريب‏الفهم به جلوه درآورد. لهذا با ضيقِ مجال و كثرت اشتغال، رعايت حقوق اخوّت ايمانى را لازم دانسته و از مقتضاى حديث : «الدّالّ عَلَى الخَيرِ كَفاعِلِه» اميدوار گرديده، اجابت ملتمس نموده... ² ‏

و در مقدمه كتاب «حياة القلوب» مى‏نويسد :

و عمده احاديث و آثار ايشان كه بعد از تتبّع بسيارْ به دست آمده‏بود ، در كتاب «بحار الأنوار» جمع نمودم. در اين وَلا ، جمعى از برادران ايمانى و دوستان روحانى ، از اين قليل البضاعه استدعا نمودند كه آنچه از آن كتاب «جامع الأبواب» متعلّق به تواريخ، احوال و معجزات و مكارم اخلاق و محاسن صفات و احوال و غزوات حضرت سيدالبشر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله و دلايل امامت و خلافت و اطوار حميده و آداب پسنديده حضرات ائمّه

1 -  همان ، ص 304 .

2 -  حليه‏المتقين، ص 3 ـ 4.