علاّمه مجلسى ، او اين شروح را براى صاحبنظران و اهل فضل ، نگاشتهاست. او در مقدمه «مرآة العقول» مىنويسد: در گذشته ، بر كتبروايى ، يادداشتهايى به هنگام گفتگو با پژوهشگران داشتم . ترسيدم اين تعليقهها از ميان رود، لذا با داشتن گرفتارىها شروع به گردآورى آن نموده و از «كافى» آغاز كردم كه بهترين اثرِ شيعيان است. در اين شرح ، سند اخبار را به عنوان پايه ، بررسيدم و مشكلات واژهها و مطالب پنهان و نهفته را براى اهل دقّت ، به شرح نشستم. 1 و در مقدمه «شرح تهذيب الأحكام» نوشتهاست: تعليقههايى بر مطالب دشوار و ديرْياب «تهذيب» نگاشتم و حاشيههايى كه پردههاى ترديد را بزدايد و دانشجويانْ در هر سطحى از آن بهره برند ، به رشته تحرير درآوردم ؛ روشنگرىهايى كه به ذهنم خطور كرد يا از اساتيد ، سود جستم... 2
3 ـ مجلسى و دائرهالمعارف حديث شيعه
گستردهترين كتاب حديثى شيعه «بحار الأنوار» است . اين كتاب را نمىتوان تنها يك كتاب جامع حديثى به شمار آورد ؛ چرا كه سرشار از معارف متنوّع است ؛ از مباحث لغوى گرفته (كه يك دوره سه جلدى غريبالحديث از آن استخراج شده) 3 تا مباحث تفسيرى (كه دو جلد راهنما براى آن منتشر شدهاست) 4 تا مباحث بى شمار1 - مرآة العقول، ج 2، ص 512. 2 - ملاذ الأخيار، ج 1، ص 4. 3 - كتاب غريب الحديث فى بحارالأنوار ، در سه جلد از سوى مركز تحقيقات دارالحديث ، همزمان با كنگره بزرگداشت علاّمه مجلسى منتشر مىگردد . 4 - كتاب دليل الآيات المفسرة وأسماء السُوَر ، از سوى مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى ، در سال 1412ق ، به چاپ رسيده و نيز بحارالأنوار فى تفسير المأثور بالقرآن ، از سوى مؤسسه الطور در 1411ق ، به چاپ رسيدهاست.