میراث حدیث شیعه جلد 4

آنجا كه تاكنون بيش از يكصد و بيست تحقيق درباره «بحار الأنوار» ، سامان گرفته‏است. ¹ ‏

آنچه را تا به‏حال درباره «بحار الأنوار» انجام شده ، در ده حوزه مى‏توان دسته‏بندى كرد:

1 ـ چاپهاى متعدد، سنگى، سربى و حروفى. نخستين چاپ «بحار الأنوار» در سال 1248ق ، در هند انجام شد و سپس در سال 1270ق ، در ايران به طبع رسيد. پس از اينها چاپ معروف كمپانى صورت گرفت كه از سال 1303 تا 1315ق ، به طول مى‏انجاميد كه اين طبعها به قطع رحلى و چاپ سنگى است . چاپهاى جديد اين كتاب ، در سال 1376ق ، از سوى انتشارات مكتبة اسلامية و دارالكتب الاسلامية انجام شد سپس بارها از روى آن افست شد.

2 ـ تصحيح و تحقيق «بحار الأنوار» . نخستين تصحيح ، در قطع وزيرى صورت گرفت كه توسط گروهى از عالمان و اساتيد ، چون عبدالرحيم ربّانى شيرازى، محمدتقى مصباح يزدى، محمدباقر بهبودى، على اكبر غفّارى، سيدابراهيم ميانجى به انجام رسيد.

3 ـ فهرست نويسى . فهرست‏نويسى ، راهنمايى كردن به آنچه در كتاب است ، از قبيل : آيات، اَعلام، اماكن، قبائل، اشعار، امثال، ابواب و منابع ، اطلاق مى‏شود و «بحار الأنوار» ، داراى فهارس فراوان است ؛ از قبيل : فهرست الكتب المأخوذ منها البحار، هداية الأخبار الى فهرس بحار الأنوار، المعجم المفهرس لألفاظ عناوين أبواب بحار الأنوار ، بحار الأنوار فى تفسير المأثور بالقرآن، دليل الآيات المفسره و أسماء السور فى أحاديث بحار الأنوار. ² ‏

1 -  مجلّه مشكاة، ش 29، ص 154 ـ 166؛ المعجم المفهرس لألفاظ بحارالأنوار، ج 1، ص 105.

2 -  مجلّه مشكاة ، ش 29 ، ص 158 ـ 160 : «كتابشناسى تأليفات علاّمه مجلسى» ؛ المعجم المفهرس لألفاظ أحاديث بحار الأنوار ، ص 105 و 115 ـ 117 .