بیشترتوضیحاتافزودن یادداشت جدید
سقوط كوكب در روز ، چه رسد به نزديك شدن آنها به سقوط ، و بعد از اين به مناسبت ، چند بيت از قصيده همزيه بوصيرى نقل كرده با شرح آنها. بعد از آن گفته: ولادت آن حضرت ، در «عام الفيل» بود و بعضى گفتند در آن روز بود ، و از ابن عبّاس مروى است كه متولّد شد آن جنابْ روزِ فيل ، و از قيس بن مخرمه مروى است كه متولّد شدم من و رسول اللّه صلىاللهعليهوآله در چاشت روز فيل. پس من و آن جناب ، با هم زاييده شديم. 1 و حافظ ابن حجر گفت: آنچه ضبط شده در اين خبر ، لفظ عام است ، بدلِ يوم و گاهى يوم را در مطلق وقت ، استعمال مىكنند. پس بر سال هم صادق است ، چنانچه مىگويند: يوم فتح ، يوم بدر: پس مراد از كلمه «لدان» ، تقارب در سن است و اگر مراد از يوم ، روز باشد ، حقيقتا مرادْ تقارن است در سن ، و در تاريخ ابن حبان 2 مذكور است كه ولادت ، عام الفيل بود ، در روزى كه خداوند فرستاد طير ابابيل را بر اصحاب فيل ؛ و در نزد ابن سعد ، تولّد در يوم الفيل بود ؛ يعنى عام الفيل بنابر بيان ابن حجر ، پس مراد ابن حبان از يوم ، همان عام است به ملاحظه صدق يوم به آن معنى بر عام. و بعضى گفتند: تولّد ، بعد از پنجاه روز از قصه فيل بود ، چنانچه سهيلى و جمعى گفتند ؛ و بعضى گفتند: اين قول مشهور است ، و بعضى بعد از پنجاه و پنج روز گفتند ، و بعضى چهل روز ، و بعضى ماه ، و بعضى ده سال ، و بعضى بيست و سه سال ، و بعضى سى سال ، و بعضى هفتاد سال ، و حافظ دمياطى بر پنجاه و پنج روزْ اقتصار كرد ؛ و حافظ ابن كثير گفت: بودن در عام الفيل ، همان قول مشهور است در نزد جمهور و شيخ بخارى ابراهيم بن منذر گفت: احدى از
1 - عبارت عربى حديث ، اين است: «ولدت أنا و رسول اللّه صلىاللهعليهوآله يوم الفيل ضحى فنحن لدان» . منه (تاريخ مدينة دمشق ، تحقيق: على شيرى ، دارالفكر ، 1415ق ، ج3 ، ص73). 2 - كتاب الثقات ، ابن حبان ، دارالفكر ، بى تا ، ج1 ، ص14.