میراث حدیث شیعه جلد 6

كتاب منتقى الجُمان في الأحاديث الصحاح و الحسان ، تأليف حسن بن زين‏الدين شهيد ثانى (م1011ق) ، مشهورترين تأليف از نوع اخير است.

صاحب الذريعة ، كار وى را دنباله روى از علاّمه حلّى مى‏داند. ¹ دو كتاب الدرّ و المرجان في الأحاديث الصحاح والحسان ² و النهج الوضاح في الأحاديث الصحاح ، ³ در فهرست‏ها از تأليفات علاّمه حلّى به شمار آمده ؛ امّا اثرى از آنها در دست نيست و اصلاً بعيد است كه علاّمه ، چنين كتاب‏هايى تأليف كرده باشد ، و احتمالاً در نظر داشته كه تأليف كند.

كار ديگرى كه در اين زمينه صورت پذيرفته و از منتقى الجُمان الهام گرفته ، ولى از نظر كمّى و كيفى با آن تفاوت بسيار دارد ، كتاب جوامع الكلام است. متأسفانه اين اثر ، همچنان در زواياى گنجينه‏هاى خطّى باقى مانده و پژوهشگران ، چشم‏انتظار نشر و چاپ و بهره‏بردارى از آن هستند. اميد است كه با همّت بزرگان ، اين نقيصه بر طرف گردد . موضوع اين مقال ، معرّفى اين اثر گران قدر است. ‏

مؤلّف

نويسنده اين كتاب ، محمّد بن شرف الدين على بن نعمة اللّه‏ بن حبيب اللّه‏ بن نصر اللّه‏ حسينى موسوى ، مشهور به «سيّد ميرزا جزايرى» است. وى از دانشمندان و محدّثان قرن يازدهم و از مشايخ روايت حديث بزرگانى‏چون علامه مجلسى ، شيخ حرّ عاملى و سيّد نعمة اللّه‏ جزايرى است. او مدّت مديدى در حيدرآباد ، در محضر محمّد بن خاتون عاملى بوده و كسب فيض نموده است. با اين‏كه صاحبان تراجم از وى به بزرگى ياد كرده‏اند ؛ امّا هيچ شرح و تفصيلى از زندگى ، تاريخ تولّد و وفات وى

1 -  الذريعة، ج23، ص5.

2 -  همان ، ج8 ، ص87.

3 -  همان ، ج24 ، ص427.