در فرهنگ اسلام ، فضايل نگارى و ثبت فضايل فضيلت داران ، پيشينه كهنى دارد و به صدر اسلام باز مىگردد ؛ بدين گونه كه بخشى از روايات نقل شده از پيامبر صلىاللهعليهوآلهدرباره برخى از صحابه است كه به فضايل آنان پرداخته و در مناسبتهاى گوناگون از آنان ياد فرموده است . بخش مهمّ اين فضايل در محدوده سبقت در اسلام و ايمان ، هجرت ، جنگ با كُفّار ، بذل جان و مال و عزيزان در راه گسترش اسلام ، و جز اينها مىباشد . در اين ميان ، خاندان پيامبر صلىاللهعليهوآله بيشترين حجم فضايل را به خود اختصاص دادهاند و از ميان آنان علىّ بن ابى طالب عليهالسلام است كه به اتّفاق تمامى مورّخان و مُحدّثان و سيرهنگاران و فضايلنويسان ، بيشترين نوع فضيلت را دارا بوده و يا كسب كرده است و از اين جهت ، پس از رسول خدا صلىاللهعليهوآله دوّمين فردى است كه جامع فضايل متنوّع بوده و كسى بر اين دو تن سبقت نگرفته است ، تا