بیشترتوضیحاتافزودن یادداشت جدید
طور عادلانه بين مردم تقسيم مى كند و عدالت را برقرار خواهد ساخت(1). لقب (صاحب الامر)(1) و(الحجة) نيز به امام مهدى نسبت داده مى شود(1). آغاز غيبت تامه (كبرى) مصادف با فوت محمد بن يعقوب كلينى در سال 329 قمرى (940 ـ 941م.) بود. كلينى مؤلف مجموعه احاديث شيعه تحت عنوان (الكافى) شامل دو بخش اصول و فروع است. اين كتاب با مجموعه احاديث صحاح اهل سنت كه توسط محمدبن اسماعيل بن ابراهيم بن المغيره معروف به البخارى و نيز صحاحى كه توسط پيروان او نوشته شده متفاوت است. احاديث اهل سنت محدود به فرمايشات پيامبر اكرم(ص) است كه به وسيله يكى از اعضاى خانواده او و يا اصحابش نقل شده است ولى احاديث شيعه فرمايشات پيامبر(ص) و نيز فرمايشات ائمه را در بردارد. براساس نظريه كلى كه در احاديث شيعه نهفته است مأموريت امام(ع) ادامه رسالت پيامبر(ص) است. كتاب كافى كلينى بر بهترين منابع قابل دسترس تكيه مى كند گرچه برخى مسائل غير طبيعى كه توسط غُلات روايت شده نيز در آن آمده است اما در مجموع در دوران غيبت كبرى كتاب كافى داراى كفايت مطابق با نيازهاى فكرى و مذهبى شيعه بوده است. خوشبختانه در سال 322 قمرى (934م.) سلسله آل بويه شيعى در فارس و خوزستان برقرار شد. حكام آل بويه در ابتدا مقام اميرالامرايى را از جانب خلفاى عباسى به دست آوردند ولى بعدها آن مناطق را تا زوال سلسله شان در سال 454 قمرى (1062م.) تحت كنترل خود در آوردند. در اوايل قرن دهم ميلادى كلينى رهبر شيعيان رى و قم بود و به پيشرفت حوزه قم و حيات فكرى و مذهبى شيعيان كمك مى كرد. كلينى قبل از فوت به بغداد عزيمت كرد. در سال 381 قمرى (992م.) صبوربن اردشير (متوفى 416ق./1025 ـ 1026م.) وزير بهاءالدوله فيروز (يكى از پادشاهان آل بويه) كتابخانه اى در كرخ تأسيس كرد كه حدود ده هزار جلد كتاب داشت. اين كتابخانه در سال 450 قمرى به دستور طغرل بيگ سلطان سلجوقى (429 ـ 455ق./1036 ـ 1063م.) ويران شد(1). ولى با اين حال اين كتابخانه به مدت تقريباً نيم قرن نيازهاى فكرى شيعيانى را كه براى استفاده از آن به كرخ رفته بودند برآورده مى كرد. دانشمندان و فقهاى شيعه از فرصت استفاده كرده و كتابهاى محققانه اى در زمينه حديث فقه تفسير قرآن و كلام نوشتند كه اين نوشته ها پايه هاى معتبرى براى نسلهاى آينده شيعى شد. فقهاى شيعه آزادانه د ر مورد عقايد خود هم با مخالفان و هم با شيعيان شكاك بحث مى كردند تا ايرادات و شبهه هاى آنها را بر طرف نمايند. طبيعتاً اين فقهاى شيعه رهبران بلامنازع جامعه شدند تأثير آنان حتى به دربارعباسيان