صيقلى كردن و صفا دادنِ هر چه بيشتر آن با جلاى كارهاى نيك است .
امام سجاد عليهالسلام در دعايىكه ابوحمزه ثُمالى از آن حضرت نقل كردهاست ، خطاب به خداوند متعال مىفرمايد:
وأنَّ الرَّاحِلَ إلَيكَ قَرِيبُ المَسافَةِ وأَنَّكَ لاَ تَحجُب عَن خَلقِكَ إلاّ أن تَحجُبَهُمُ الأَعمالُ دُونَكَ . 1
آن كه به سوى تو كوچ كردهاست، راهش بس نزديك است و تو از خَلقت در حجاب نشدهاى، و تنها كردارشان است كه آنان را از تو مىپوشاند .
امام در اين كلام ، تصريح مىكند كه جمالِ جميل حضرت حق عز و جلحجاب ندارد . حجاب ، از ناحيه كارهاى ناشايسته است ، و اگر حجابِ زنگارهاى اعمال ناشايسته از آينه دل زدوده شود ، انسان به معرفت شهودى مىرسد .
با عنايت به اين مقدمه ، به اين نتايج مىرسيم كه :
اولاً تجليه قلب ، راه دوم براى معرفت شهودى محسوب نمىشود ؛ بلكه تخليه و پاكسازى دل از زنگار كارهاى ناشايسته ، براى رسيدن به معرفت شهودى كافى است ؛ گرچه تجليه دل به وسيله كارهاى شايسته ، بر قوّت اين معرفت ، خواهد افزود .
ثانيا حجابهاى معرفت خدا ، همان موانع محبّت او هستند ؛ زيرا چنانكه دانستيم ، معرفت شهودى خداوند متعال ، با محبّت او همراه است . از اين رو ، كسانى كه با عنصر تقوا حجابهاى معرفت شهودى را كنار زدهاند ، با كيمياى محبّت خدا ، رشته محبّت غير او را گسستهاند . امام باقر عليهالسلام
ر . ك : مصباح المتهجد : 583 / 691 .