كلمه تمدن هم مانند ديگر كلماتى كه باردار مفاهيم ممتاز انسانى ميباشند ، از اختلاف نظرهاى متفكران بر كنار نمانده است . جاى ترديد نيست كه اختلاف مزبور معلول اختلاف در ديدگاههائى است كه عقايد متفكران را درباره تمدن از يكديگر جدا مينمايد . مهمترين نظرات در تعريف تمدن ، دو نظريه اساسى است كه از دو ديدگاه مطرح شده است : [ 162 ]