پس از شهادت امام صادقعليه السلام (سال 148 ه .ق)، گروهى مرگ اسماعيل را در زمان آن حضرت انكار كردند و او را امام غايب و امام قائم دانستند. اينان مراسم تشييع جنازه اسماعيل از طرف پدر را براى حفظ جان او تفسير كردند. نوبختى اين گروه را «اسماعيليه خالصه» مىنامد.(48) اين گروه به زودى منقرض شدند.
گروه دوم بر آن شدند كه اسماعيل مرده است؛ اما چون در زمان حيات پدرش به امامت رسيده بود، پس از فوتش، امام صادقعليه السلام فرزند او محمد را به امامت نصب كرد. بنابراين پس از شهادت امام صادقعليه السلام، محمد به امامت رسيد. اين گروه به «مباركيه» معروف گشتند؛ زيرا رئيس آنان «مبارك» نام داشت.(49)
همين گروه اخير، پس از مدتى به دو فرقه انشعاب يافتند. برخى از آنان مرگ محمد را پذيرفتند و سلسله امامان را در فرزندان او ادامه دادند. برخى ديگر، منكر مرگ محمد بودند و غيبت او را باور داشتند و وى را امام قائم مىپنداشتند. اينان «قرامطه» ناميده مىشوند؛ زيرا لقب رئيس آنها «قرمطويه» بوده است.(50)
امروزه اسماعيليه به دو طايفه «آغاخانيه» و «بهره» تقسيم مىشوند كه بازماندگان دو فرقه نزارى و مستعلوى هستند.
گروهاوّل (قريب بهيك ميليون تن) در ايران، آسياى وسطى، افريقا و هند پراكندهاند و رئيس ايشان كريم آقاخان است.
گروه دوم (قريب به پنجاه هزار تن) در جزيرةالعرب و سواحل خليج فارس و سوريه به سر مىبرند.(51)