منتظِر

درفرهنگ مهدويّت «منتظِر»به‏انسانى گفته مى‏شود كه با تمام وجود، در انتظار آمدن آخرين حجّت الهى به سر مى‏برد.

در روايات معصومين‏عليهم السلام به منتظر از دو بعد توجه شده است: ابتدا وظايف او مورد توجه قرار گرفته آن گاه در برخى روايات، به فضايل و برترى‏هاى او اشاره شده است.

پاره‏اى از وظايف منتظران:

1 . صبر بر سختى‏ها

امام حسين بن على‏عليه السلام فرمود: «اَما اِنَّ الصَّابِرَ فِي غَيبَتِهِ عَلَى الاَذى‏ وَالتَّكْذِيبِ بِمَنزِلَةِ المُجاهِدِ بِالسَّيْفِ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ‏صلى الله عليه وآله»؛ «... اما صبر كننده بر اذيّت و تكذيب در غيبت او، بسان مجاهدى است كه با شمشير در ركاب پيامبر اكرم با دشمنان مبارزه كند».(908)

2 . دست‏گيرى از ضعفا و فقيران

‏

امام باقرعليه السلام فرمود: «لِيُعِنْ قَويُكُم ضَعيفَكُم وَلْيَعْطِفْ غَنِيُّكُمْ عَلى فَقيرِكُمْ وَلْيَنْصَحْ اَلرَّجُلُ اَخاهُ النَّصيحَةَ لِنَفْسِهِ وَاُكْتُمُوا اَسْرارَنا... وَاِذا كُنتُم كَما اَوْصَيْناكُمْ لَمْ تَعْدُوا اِلى غَيْرِهِ فَماتَ مِنكُم قَبْلَ اَنْ يَخْرُجَ قائِمُنا كانَ شَهيداً...»(909)؛ «هر آينه كمك نمايد قوى شما ضعيفتان را و عطوفت نمايد ثروتمندتان بر فقيرتان و خيرخواهى نمايد فرد براى برادر دينى خود... پس اگر شخص در اين حال از دنيا رفت قبل از آنكه قائم ظهور نمايد، شهيد از دنيا رفته است».

3 . پايدارى بر حبّ اهل بيت‏عليهم السلام

‏

پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله فرمود: «... وَلَيَكُونَنَّ في آخِرِ الزَّمانِ قَومٌ يَتَوَّلَوْنَكَ يا عَلىُّ يَشْنَأُهُمْ اَلنَّاسُ وَلَوْ اَحَبَّهُمْ كانَ خَيْراً لَهُمْ لَوْ كانُوا يَعلَمُون يُؤثِرُونَكَ وَ وُلْدَكَ عَلَى الآباءِ وَالاُمَّهاتِ وَالاِخْوَةِ وَالاَخَواتِ وَعَلى‏ عَشائِرِهِم وَالقُرُباتِ صَلواتُ اللّهِ عَلَيهِمْ اَفْضَلَ الصَّلَواتِ اُولئِكَ يُحْشَرُونَ تَحتَ لِواءِ الحَمدِ يُتَجاوَزُ عَن سَيِّئاتِهِمْ وَيُرْفَعُ دَرَجاتُهُمْ جَزاءً بِما كانُوا يَعمَلُون»(910)؛ «اى على! هر آينه در آخِرُالزّمان گروهى خواهند بود كه به جرم دوست داشتن تو، مورد سرزنش مردمان قرار مى‏گيرند... تو را و فرزندان تو را بر پدران،مادران، برادران وخواهران خودترجيح مى‏دهند و بر عشيره و نزديكان خود. پس بهترين صلوات‏هاى خداوند بر آنها باد! آنان فرداى قيامت، زير لواى حمد محشور خواهند شد».

4 . دوستى با دوستان و دشمنى با دشمنان حضرت مهدى‏عليه السلام

‏

امام باقرعليه السلام از رسول خداصلى الله عليه وآله روايت كند كه فرمود: «طُوبى لِمَنْ اَدْرَكَ قائِمَ اَهْلِ بَيتي وَهُوَ يأتَمُّ بِهِ في غَيْبَتِهِ قَبْلَ قِيامِهِ وَيَتَوَلّى‏ اَوْلِياءَهُ وَيُعادِى اَعْداءَهُ، ذلِكَ مِنْ رُفَقايي وَ ذَوِي مَوَدَّتي وَاَكْرَمُ اُمَّتي عَلَىَ‏يَوْمَ‏القِيامَةِ»؛ «خوشا بر احوال كسى‏كه قائم‏اهل‏بيت مرا درك‏كرده و در غيبت و پيش از قيامش پيرو او باشد، دوستانش را دوست بدارد و با دشمنانش دشمن باشد، چنين كسى در روز قيامت از رفقا و دوستان من و گرامى‏ترين امت من خواهد بود».(911)

5 . دعا براى فرج حضرت مهدى‏عليه السلام

‏

خود آن حضرت در بخشى از توقيع شريف فرمود: «وَاَكثِرُوا الدُّعاء بِتَعجيلِ الفَرَجِ»(912)؛ «وبراى تعجيل‏فرج‏بسياردعاكنيد».

6 . پرهيزگارى و تقواى الهى

‏

امام صادق‏عليه السلام فرمود: «همانا براى صاحب‏الامر غيبتى‏هست، پس بنده تقواى الهى پيشه نمايد و به دين او چنگ زند».(913)

7 . پيروى از دستورات ائمه‏عليهم السلام

‏

امام صادق‏عليه السلام در جواب كسى كه گفت: شنيده‏ايم كه صاحب الامر غايب خواهد شد پس چه كنيم؟ فرمود: «چنگ بزنيد به آنچه [از ائمه قبل‏] در دستتان است تا اينكه امر بر شما آشكار گردد».(914)

8 . انتظار شبانه روزى

‏

امام صادق‏عليه السلام فرمود: «... وَانتَظِرِ الفَرَجَ صَباحاً وَمَساءً»؛ «و صبح و شام منتظر فرج باش».(915)

9 . شناخت امام‏عليه السلام

‏

امام صادق‏عليه السلام فرمود: «اى فضيل! امام خود را بشناس كه اگر امام خود را شناختى، دير و زود اين امر آسيبى به تو نخواهد رسيد...».(916)

10 . خواندن دعا

از امام صادق‏عليه السلام منقول است كه اين دعا در دوران غيبت خوانده شود: «اَللَّهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ فَاِنَّكَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفْني‏ نَفْسَكَ لَمْ اَعْرِفْ نَبيَّكَ اَللّهُمَ عَرِّفْنِي رَسُولَكَ فَاِنَّكَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفني رَسُولَكَ لَمْ اَعرِف حُجَّتَكَ، اَللَّهُمَّ عَرِّفْنى‏ حُجَّتَكَ فَاِنَّكَ اِنْ لَمْ تُعَرِّفْنى‏ حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دينى».(917) البته اين دعا به گونه‏اى ديگر نيز روايت شده است.(918)