«ايّام اللّه» به معناى روزهاى خدا است كه در قرآن دوبار مورد اشاره قرار گرفته است:
1. «وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ في ذلِكَ َلآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ»(129)؛ «در حقيقت، موسى را با آيات خود فرستاديم [و به او فرموديم] كه قوم خود را از تاريكىها به سوى روشنايى بيرون آور، و روزهاى خدا را به آنان يادآورى كن كه قطعاً در اين [يادآورى]، براى هر شكيباىِ سپاسگزارى عبرتهاست».
2. «قُلْ لِلَّذينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ لِيَجْزِيَ قَوْمًا بِما كانُوا يَكْسِبُونَ»(130)؛ «به كسانى كه ايمان آوردهاند، بگو تا از كسانى كه به روزهاى [پيروزىِ] خدا اميد ندارند در گذرند، تا [خدا هر] گروهى را به [سبب ]آنچه مرتكب مىشدهاند به مجازات رساند.».
خداوند در آيه نخست به يكى از مأموريتهاى بزرگ حضرت موسىعليه السلام اشاره كرده، مىفرمايد: «تو موظفى كه ايّام الهى و روزهاى خدا را به ياد قوم خود بياورى».
مسلماً همه روزها، ايام الهى است؛ همانگونه كه همه مكانها متعلق به خدا است. اگر نقطه خاصى به نام بَيْتُ اللّه (خانه خدا) ناميده شد، دليل بر ويژگى آن است. همچنين عنوان «اَيّام اللّه» مسلماً اشاره به روزهاى مخصوصى است كه امتياز و روشنايى و درخشش فوق العادهاى دارد. به همين جهت مفسران در تفسير آن احتمالات مختلفى دادهاند:
برخى گفتهاند: اشاره به روزهاى پيروزى پيامبران پيشين و امتهاى راستين آنان و روزهايى است كه انواع نعمتهاى الهىبراثر شايستگىهاشامل حالآنها است.
عدهاى گفتهاند: اشاره به روزهايى است كه خداوند اقوام سركش را به زنجير عذاب مىكشيد و طاغوتها را با يك فرمان درو مىكرد!
گروهى نيز اشاره به هر دو قسمت داشتهاند؛ اما اصولاً نمىتوان اين تعبير گويا و رسا را محدود ساخت! «ايّام اللّه»، تمام روزهايى است كه داراى عظمتى در تاريخ زندگى بشر است. هر روز - كه يكى از فرمانهاى خدا در آن چنان درخشيده كه بقيه امور را تحتالشعاع خود قرار داده - از ايّام اللّه است.
هر روز كه فصل تازهاى در زندگى انسانها گشوده و درس عبرتى به آنها داده شده است و ظهور و قيام پيامبرى در آن بوده و يا طاغوت و فرعون گردنكشى در آن به قعر دره نيستى فرستاده شده و خلاصه هر روز كه حق و عدالتى بر پا شده و ظلم و بدعتى خاموش گشته است؛ همه آنها از ايّام اللّه است.(131)
در رواياتى كه از ائمه معصومينعليهم السلام به ما رسيده «اَيّام اللّه» به روزهاى گوناگونى تفسير شده است: امام باقرعليه السلام فرموده است:
«اَيَّامُ اللّهِ ثَلاثَةٌ يَوْمُ يَقُومُ القائِمُ وَيَوْمُ الكَرَّةِ وَيَوْمُ الْقِيامَةِ»(132)؛ «ايّام اللّه سه روز است؛ روزى كه حضرت قائمعليه السلام قيام خواهد كرد و روز بازگشت برخى از مردگان و روز رستاخيز».
البته در پارهاى از روايات به جاى «يَومُ الكَرَّةِ»، «يَومُ المَوْتِ» آمده است.(133) روشن است كه اين گونه احاديث هرگز دليل بر انحصار نيست؛ بلكه بيان قسمتى از مصداقهاى روشن است.
نيز ] رجعت