سيف الدين فرغاني (وفات 710 هجري) - ادبیات عاشورا، از صاحب بن عباد تا محتشم کاشانی (8) نسخه متنی

سيف الدين فرغاني (وفات 710 هجري)

سيف الدين از شاعران توانا و سخنوران استاد قرن هفتم هجري است. اصل او از فرغانه ماوراء النهر بوده ولي در ابتداي عمر به شهر «آقسرا» در نزديكي قونيه از بلاد آسياي صغير رفته و در آنجا ساكن گرديده است.

سيف از معاصران سعدي و با او مكاتبه و مشاعره داشته است. سيف الدين با توجه به مرتبه بلند خود در شعر و ادب و عرفان، به سبب انقطاع از مردم و گوشه گيري از دُونان و امتناع از مدح امراي ظالم و فاسد زمان در شهر كوچك «آقسرا» (كه بعد از مرگ وي نيز مركزيت مهمي نيافت) زيست و در همانجا نيز به گمنامي درگذشت.

سيف مكررا شاعران عصر خود را از مدحِ سِفلگان مغول برحذر داشته و گفته است:

اما در عوض آنان را به غزل سرائي و سرودن اشعارِ موعظه و پند تشويق كرده است.

از سيف به خاطر آنچه كه در بالا گذشت، در هيچ يك از تذكره ها نام و نشاني نيست، در كتابهاي عرفاني هم نامي از او قيد نشده است.

علت ديگر گمنامي سيف در تايخ ادب فارسي، آن است كه سيف پس از مهاجرت از ايران و اقامت در بلاد روم، ديگر به وطن مراجعت ننموده، و درست در ايامي درگذشت كه آسياي صغير در زير سيطره ايلخانان و بيدادگران مغول، جولانگاه فقر و پريشاني و بي ساماني گرديده و ارتباط بلاد ديگر با ايران (كه در اوائل قرن هفتم قوّت بسيار داشت) به ضعف گرائيده بود.

سيف اگرچه اهل سنت بوده، اما ارادت و علاقه فراواني به اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام داشته است.

او از زمره قديم ترين سخنوراني است كه درباره حضرت اباعبدالله الحسين عليه السلام مرثيه سروده است.

از اشعار اوست، در داشتن حُبّ علي عليه السلام :

معاويه ز براي يزيدِ همچون سگ گرفت تختِ خلافت، چو شير يزدان مُرد در جاي ديگر همم گفته است: