مولاناشمسالدين (كمالالدين) محمد وحشى بافقى. متخلص به وحشى.
شاعر. قرن 10 ه.ق. متولّد نيمهى اول قرن 10 ه. ق در بافق. متوفّى 991 ه.ق در سن 52 سالگى.
وى در عهد خود در ايران و هند مشهور شد و با شاهطهماسب اول صفوى (84 - 930 ه. ق)، شاهاسماعيل دوم (5 - 984 ه. ق) و شاهمحمد خدابنده صفوى معاصر بود. وى در خاندانى متوسط در بافق متولّد شد. برادر بزرگترش - مرادى بافقى - نيز شاعر بود و در تربيت وحشى و آشنايى او با محافل شعر مؤثر بود. ولى وى پيش از شهرت شاعرى وحشى درگذشت. وى كودكى خود را در بافق سپرى كرد و نزد شرفالدينعلى بافقى به كسب علم پرداخت. وى سپس به يزد و كاشان رفت و در آنجا به مكتبدارى اشتغال يافت. پس از آن به يزد بازگشت و در آنجا ماند تا اينكه درگذشت. بعضى از تذكرهنويسان سال درگذشت وى را 961 يا 992 ه. ق نوشتهاند كه صحيح نيست.
همچنين علت فوت وى را ميخوارگى، يا كشته شدن به دست معشوق يا تب محرّقه دانستهاند كه نادرست است. وى در يزد درگذشت و در كوى سربرج مدفون شد. وى شاعرى پاكباز، وارسته، خرسند و بلندهمت و گوشهگير بود. وى از ايران پاى به بيرون نگذاشت و در وطن ماند. ميرميران - حاكم يزد - يكى از حاميان وى بود. ميان وى و مولاناموحدالدين فهمى كاشانى و محتشم كاشانى مهاجات بود. اشعار وى دلپذذير است و بعدها مورد تقليد قرار گرفت. وى در مسدستركيبسرايى و مركبتركيبسرايى مهارت تام داشت. در اشعار وى احساسهاى تند شاعر و عاطفه و تأثر وى پيداست.
وى شاعرى پرشور و نغزگفتار و شوريدهحال بود. وى از شاعران بزرگ عهد صوفى است كه به سبب سبك خاص خود در شاعرى اهميت دارد. ارزش وى در آن است كه مضمونها و نكتههاى شاعرانهى دقيق و همچنين احساسها... را با زبانى بسيار ساده و نزديك به زبان تخاطب بيان مىكند. آثار او عبارتند از :
الف : مثنوىها .
(شامل : فرهاد و شيرين (ناتمام و تكميل آن توسط وصال شيرازى و صابر، 2000 بيت)، ناظر و منظور، خلد برين (500 بيت).
ب : قصايد و غزليات.
ج : تركيببندها.
براى آگاهى بيشتر، مراجعه شود به رتاريخ ادبيات در ايران، ج 2 , 5، صص 77 - 760 , فرهنگ فارسى معين، ج 6، ص 2196 , جامع مفيدى (تاريخ يزد)، ج 3، صص 6 - 423 , خلاصةالاشعار (نسخهى خطى) , تذكرهى هفتاقليم، ج 1، صص 9 - 157 , تذكرهى عرفاتالعاشقين (نسخهى خطى) , تذكرهى رياضالشعرا (نسخهى خطّى) , صحفابراهيم , تذكرهى آتشكدهى آذر، صص 54 - 634 , عالمآراى عباسى، ج 1، ص 181 , تذكرهى ميخانه، صص 97 - 181 , تذكرهى نصرآبادى، ص 472 , بهارستان سخن، صص 6 - 414 , هفتآسمان، صص 11 - 109 , تذكرهى نتايجالافكار، صص 6 - 733 , تذكرهى روز روشن، صص 901 - 897 , تذكرهى مجمعالفصحاء، ج 2، صص 4 - 51 , تذكرهى حسينى، صص 9 - 358 , تذكرهى غنى، ص 142 , خلاصةالافكار , الذريعه، ج 7، ص 240 , روضةالصفا، ج 8 , تذكرهى ريحانةالادب، ج 4، صص 81 - 279 , تذكرهى سفينهى خوشگو , تذكرهى شمع انجمن، ص 522 , قاموسالاعلام، ج 6، ص 4680 , كشفالظنون , تذكرهى مجمعالخواص، صص 4 - 141 , تذكرهى ميخانه، صص 62 - 152 , مكتب وقوع در شعر فارسى، صص 32 - 616. از اشعار اوست :