چشمه خورشید

مصطفی دلشاد تهرانی

نسخه متنی -صفحه : 273/ 75
نمايش فراداده

خطب اميرالمومنين

مولف اين كتاب 'لاسماعيل بن مهران بن ابى نصر زيد سكونى كوفى' از ثقات محدثان است. وى محضر مبارك امام رضا "ع" را درك نموده و روايات خود را از آن حضرت نقل كرده است. 'نجاشى' او را شخصيتى موثق و مورد اطمينان معرفى كرده و يادآور شده است كه او از جماعتى از اصحاب از امام صادق "ع" نقل روايت كرده است و او را از اصحاب امام رضا "ع" شمرده است. 'اسماعيل بن مهران' داراى تاليفاتى بسيار بوده است از جمله: الملاحم، ثواب القرآن، العهليجيه، صفه المومن و الكافر، خطب اميرالمومنين عليه السلام و النوادر. [ رجال النجاشى، ص 19، فهرست الطوسى، ص 62، الذريعه، ج 7، ص 189، مصادر نهج البلاغه، ج 1، ص 54. ]

خطب اميرالمومنين

تاليف 'سيد ابوالقاسم عبدالعظيم بن عبدالله بن على بن الحسن بن زيد بن الحسن ابن على ابن ابى طالب عليه السلام' كه يكى از شخصيتهاى برجسته و جليل القدر اهل بيت و سادات كرام در علم و علم و عمل و اجتهاد و ورع بوده است. 'عبدالعظيم حسنى' از مشايخ حديث و از پارسايان و پرواپيشگان زمان خود شمرده شده و عدالت و وثوق او بر همگان روشن بوده است. [ رجال النجاشى، ص 173، رجال ابن داود، ص 120، جامع الرواه، ج 1، ص 460، معجم رجال الحديث، ج 10، صص 49 -46. ]

'عبدالعظيم حسنى' اعتقادات خود را بر امام هادى "ع" عرضه كرد و آن حضرت وى را تاييد فرمود. در اين خبر آمده است كه وقتى جناب 'عبدالعظيم حسنى' خدمت امام هادى "ع" رسيد تا اعتقادات خود را عرضه بدارد، حضرتش به او فرمود: 'مرحبا بك يا اباالقاسم، انت ولينا حقا.' "آفرين بر تو اى ابوالقاسم، تو بحق از دوستان مايى". [ ابوجعفر محمد بن على بن الحسين بن بابويه القمى "الصدوق"، الامالى، موسسه الاعلمى للمطبوعات، بيروت، 1400 ق. ص 278، همو، كمال الدين و تمام النعمه، صححه و علق عليه على اكبر الغفارى، مكتبه الصدوق، طهران، 1395 ق. ج 2، ص 379. ]

اين عالم بزرگ و شريف از سه امام بزرگوار، حضرت رضا، حضرت جوادو حضرت هادى عليهم السلام حديث روايت كرده است و او راوى احاديثى بسيار است. [ ر. ك: عزيز الله عطاردى، عبدالعظيم الحسنى حياته و مسنده، چاپ سوم، انتشارات عطارد، 1373 ش. صص 196 -109. ]

'عبدالعظيم حسنى' از چنگ ستمگران عباسى گريخت و وارد شهر رى شد و در سرداب منزل يكى از شيعيان مخفى گرديد و مدتها در آنجا مخفى و بهعبادت مشغول بود. وى به علت بيمارى درگذشت و هنگامى كه او را براى غسل دادن برهنه كردند در جيب او نامه اى يافتند ه وى در آن نامه اسامى پدران خود را نوشته و خود را معرفى كرده بود. [ رجال النجاشى، صص 174 -173، جامع الرواه، ج 1، صص 461 -460، معجم رجال الحديث، ج 10، ص 46. ]

از جمله تاليفات او كتاب اليوم و الليله و خطب اميردلمومنين عليه السلام بوده كه متاسفانه هر دو از دست رفته است. [ رجال النجاشى، ص 173، فهرست الطوسى، ص 184، جامع الرواه، ج 1، ص 460، الذريعه، ج 7، ص 190، مصادر نهج البلاغه، ج 1، صص 55 -54، عبدالعظيم الحسنى حياته و مسنده، صص 63 -62. ]