اکنون که اجمالا و سر بسته دانستيم که قرآن مجيد، سخني الهي و اعجاز آميز است به توضيح بعضي از جهات اعجاز آن مي پردازيم.
نخستين وجه اعجاز قرآن کريم، شيوايي( فصاحت) و (بلاغت) آن است. يعني خداي متعال براي بيان مقاصد خود در هر مقامي شيواترين و زيباترين الفاظ، و سنجيده ترين و خوش آهنگ ترين ترکيباتي را بکار گرفته که به بهترين و رساترين وجهي معاني مورد نظر را به مخاطبين مي فهماند. و گزينش چنين الفاظ و ترکيبات متناسب و هماهنگ با معاني بلند و دقيق، براي کسي ميسر است که احاطه کافي بر همه ويژگيهاي الفاظ و دقايق معاني و روابط متقابل آنها داشته باشد و بتواند با در نظر گرفتن همگي اطراف و ابعاد معاني مورد نظر و رعايت مقتضيات حال و مقام، بهترين الفاظ و عبارات را انتخاب کتد. و چنين احاطه علمي بدون وحي و الهام براي هيچ انساني فراهم نمي شود.
زيبايي آهنگ جذاب و ملکوتي قرآن براي همگان، و شيوايي و رسايي آن براي آشنايان به زبان عربي و فنون فصاحت و بلاغت، قابل درک است اما تشخيص معجزه بودن فصاحت و بلاغت آن از کساني ساخته است که مهارت و تخصص در فنون مختلف سخنوري داشته باشند و آنرا با ديگر سخنان فصيح و بليغ، مقايسه کنند و توان خودشان را در برابر آن بيازمايند و اين، کاري بود که از شعراء و چکامه سرايان عرب بر مي آمد، زيرا بزرگترين هنر اعراب، سخن سرايي بود که در عصر نزول قرآن، به اوج شکوفايي رسيده بود و نمونه هايي از بهترين اشعار را پس از نقد ادبي بعنوان بهترين و ارزشمند ترين دستاوردهاي هنري، گزينش و معرفي مي کردند.
اساسا حکمت و عنايت الهي، اقتضاء دارد که معجزه هر پيامبري متناسب با علم و هنر رايج در آن زمان باشد تا امتيازو برتري اعجاز آميز آنانرا بر آثار بشري، به خوبي درک کنند چنانکه امام هادي عليه السلام در پاسخ «ابن سکيت» که پرسيد: «چرا خداي متعال، معجزه حضرت موسي عليه السلام را يد بيضاء و اژدها کردن، و معجزه حضرت عيسي »