ما اين درس، نخست توضيحي پيرامون حقيقت ايمان-کفر مي دهيم و آنگاه به بيان نقش آنها در سعادت و شقاوت ابدي مي پردازيم و مسائل ديگر را در درسهاي آينده بيان خواهيم کرد.

حقيقت ايمان و کفر

ايمان حقيقتي است قلبي و رواني که در اثر دانستن يک مفهوم و گرايش به آن، حاصل مي شود و با شدت و ضعف هريک از اين دو عامل، کمال و نقص مي پذيرد. و اگر انسان از وجود چيزي-هرچند به صورت ظني- آگاه نباشد نمي تواند ايمان به آن، پيدا کند ولي تنها آگاهي  اطلاع، کفايت نمي کند زيرا ممکن است امر مورد آگاهي يا لوازم آن، خلاف دلخواهش باشد و گرايش به ضد آن داشته باشد واز اينرو، تصميم بر عمل کردن به لوازم آن نگيرد و حتي تصميم بر عمل کردن به ضد آنها بگيرد.

چنان که قرآن کريم درباره فرعونيان مي فرمايد:

و جحدوا بها و استيقنتها انفسهم ظلما و علوا. (1) آيات الهي را از روي ستم و برتري جويي انکار کردند در حالي که به آنها يقين پيدا کرده بودند.

و حضرت موسي(ع) خطاب به فرعون فرمود:

لقد علمت ما انزل هولاء الا رب السموات و الارض. (2) تحقيقا ميداني که اين آيات و معجزات را جز پرودگار جهان نازل نکرده است.

با اينکه او ايمان نياورده بود و به مردم مي گفت:

ما علمت لکم من اله غيري. (3) من براي شما معبودي جز خودم نمي دانم.

و تنها هنگامي که مشرف به غرق گفت:

1. نمل/14.
2. اسراء/102.
3. قصص/38.