ترجمه و تفسیر نهج البلاغه

[ 104 ] تحقق است . در آيه اى از قرآن مجيد ، قيام فردى را هم متذكر شده است :

قُلْ اِنَّما اَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ اَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى وَ فُرادى 1 ( بگو به آنان : من شما را تنها بيك چيز پند ميدهم ، اينكه دو تا دو تا و يك يك براى خدا قيام كنيد ) قيام فردى عبارت است از گسيختن از گذشته نابخردانه و زندگى تبهكارانه و تكاپو در راه بدست آوردن « حيات معقول » و جبران خسارات زندگى گذشته .

همين معنا در مفهوم قيام اجتماعى هم وجود دارد ، يعنى هنگامى يك جامعه به رهبرى يك يا عده اى از پيشتازان در صدد بر كندن ريشه هاى نظام اجتماعى گذشته ، با در دست داشتن آرمانها و هدف هاى عالى ، بر ميآيند ، چنين جامعه اى قيام نموده است .

امير المؤمنين عليه السلام اساسى ترين روش قيام را گوشزد نموده ميفرمايد :

با آن واقعياتى كه بشما مربوط است ، قيام نماييد . بنابر اين يك قيام منطقى عبارت است از :

1 هدف هايى كه براى قيام منظور شده است ، بايد با در نظر گرفتن مجموع عوامل مربوط به جامعه بوده باشد . مقتضيات قيام دقيقا مشخص شود ، موانع كاملا ارزيابى گردد .

2 آنانكه در صف هاى قيام كنندگان ، در رديف پيشتازان قرار گرفته اند ، با ارائه و ادعاى هدف هاى غير قابل تحقق و امكان ناپذير قيام كنندگان را فريب ندهند .

3 از مطرح كردن آنچه كه ارتباطى با شئون آن اجتماع ندارد ، بپرهيزند .

4 وسيله ها و هدف ها از يكديگر تفكيك شوند و ابعاد و ارزش هاى متنوع از نظر ارتباط به هدف و هويت قيام و گردانندگان آن در هم و بر هم نگردند .

5 با وعده هايى دروغين به انسانهايى كه فقط با اطمينان به صدق و خلوص رهبران ، قيام كرده اند ، آنانرا نفريبند .

1 . سبا آيه 46.