ترجمه و تفسیر نهج البلاغه جلد 5

[ 105 ]
6 ببهانه اينكه جامعه در حال قيام است ، جان هاى آدميان را از ارزش نيندازند .

7 رهبران قيام بايد بدانند كه موقعى قيام آنان از نتيجه منطقى برخوردار ميشود كه بتواند الگوئى براى قيام هر جامعه اى بوده باشد . اگر همه اين شرايط در يك قيام جمع شده باشد ، ولى قيام جنبه انتقامى محض داشته ، يا براى بدست آوردن سلطه و مقام شعله ور گردد و يا خودنمايى و عصيانگرى ناآگاهانه اى بوده باشد ، نتيجه اى جز ويران كردن گذشته و بى ارزش بودن سيستم آينده نخواهد داد . آنچه كه بايد براى يك قيام منتج هدف بگيرد ، برقرار ساختن نظم حقيقى زندگى در مجراى « حيات معقول » است كه حكمت و مشيت الهى خواسته است . آيا احتمال نميدهيد كه بى اثر بودن يا كم اثر بودن صدها بلكه هزاران قيام هاى دسته جمعى در طول تاريخ معلول فقدان شرط اخير بوده است ؟

هنگاميكه هدف هاى پيشتازان قيام ها را مورد دقت قرار بدهيم ، اگر كسى به اين نتيجه برسد كه عده اى فراوان از آنان هدفى جز انتقام جوئى شخصى يا بدست آوردن سلطه و مقام نداشته اند ، به فداكارى ها و خونهايى كه از قيام كنندگان بر زمين ريخته شده است ، خون دل ميخورد . البته نميتوان انكار كرد كه رهبرانى پاكدل و با عظمت در براه انداختن قيام اندك نبوده اند ، ولى انتقام جويان و سلطه طلبان و خود خواهان هم اندك نبوده اند . اگر هم در قيام سلطه طلبان و خود خواهان و جويندگان انتقام شخصى اثر و نتيجه اى مثبت ديده شده است ، معلول تكاپوها و جانبازى ها و شهادت شهدائى بوده است كه با نيت پاك و هدف گيرى صميمانه و انساندوستانه انجام گرفته است . اگر در قيامى كه ميكنيد شرايط فوق را مراعات نمائيد .

12 . فعلىّ ضامن لفلجكم آجلا ان لم تمنحوه عاجلا ( در اينصورت على وصول به هدف والا را اگر در اين زندگانى نمودار [ 106 ]
نگردد ، در ابديت براى شما تضمين مينمايد )