از خدا بسوى خدا - ترجمه و تفسیر نهج البلاغه جلد 5

از خدا بسوى خدا

اگر سير آدمى در مسير انَّا لِلَّهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ راجِعُونَ ( همه ما از آن خدا و همه ما به سوى او بر ميگرديم ) ، آگاهانه و هشيارانه و هدف گيرانه بوده باشد ، هر قدمى كه برميدارد ، مرحله اى از رشد را مى پيمايد . اگر سير در اين مسير ناآگاهانه و ناهشيارانه و بى هدف انجام بگيرد ، از مزاياى كمال محروم و سرمايه هستى تباه و خسارتى كه در اين سير و حركت گريبانگير او خواهد بود ، جبران نخواهد پذيرفت .

اگر اين حركت و سير رو به سقوط و تباهى باشد ، نكبت و شقاوت ابدى را بر خود خريده است و در هر دو حال سير كنندگان بايد بدانند كه فرار از حيطه سلطه الهى امكان ناپذير است . اگر بخواهد سير نزولى كنند ، به شقاوتى دچار خواهند شد كه مطابق مشيت الهى ، معلول حركت تبهكارانه آدميان ميباشد .

پس اينان كه از دستورات و عنايات الهى گريخته اند ، پايانى براى حركت آنان ، جز قانون و مشيت الهى چيزى ديگر نخواهد بود . و اگر حركت در مسير انَّا لِلَّهِ وَ اِنَّا اِلَيْهِ راجِعُونَ با هشيارى و كمال جوئى انجام بگيرد ، اين حركت از خدا به سوى خدا و در قلمرو مشيت خدا و در ايام خداوندى تحقق مى پذيرد .

جمله مورد تفسير ، اقتباسى از آيه شريفه است كه ميفرمايد :

فَفِرُّوا اِلى اللَّهِ اِنّى لَكُمْ مِنْهُ نَذيرٌ مُبينٌ 1 ( به سوى خدا بگريزيد ( پناهنده شويد ) ، من براى شما ابلاغ كننده اى آشكارم ) اين گريز از خدا به سوى خدا باين معنا است كه آنانكه بجهت مخالفت با تعهد الهى و ناديده گرفتن مسئوليت هاى ناشى از تكاليف انسانى احساس سقوط ميكنند ، براى جبران سقوط و تباهى خود ، پناهگاهى جز خدا ندارند و بايد به او پناهنده شوند . يك احتمال ديگر اينست كه هر آنچه كه مربوط به مشيت و اراده خداوندى است و شما درباره آن در ابهام و يا وحشتيد ، براى حل و بدست آوردن تأمين درباره آن ، بخداوند پناهنده شويد .

1 . الذاريات آيه 50