جهاد چيست و چه ارزشى دارد ؟
ماده جهد در همه ابواب و مشتقاتش مانند اجتهاد ، مجتهد ، جهد ،
يجهد و غير ذلك بمعناى تكاپو و تلاش است . پس مجاهد يعنى تكاپوگر و تلاشگر و در آنهنگام كه در ميدان كارزار بكار برده ميشود و يا در موقع آمادگى براى ورود در ميدان نبرد استعمال ميگردد ، مفهومى از جانبازى را در بردارد .
تفاوت جهاد با قتال در اينست كه كلمه جهاد در اصطلاح مكتب اسلام اگر مطلق هم بكار برده شود ، تكاپو در راه هدف الهى را تا از دست دادن حيات نيز در بردارد . هدف الهى در تعريف مزبور ، تلاش و جانبازى به انگيزگى مال و مقام و اشباع حس انتقام جوئى و ديگر انواع خودخواهى را از جهاد و تلاشگر با هدف هاى مزبور را از مجاهد بودن كنار ميزند . ولى قتال و مقاتله تلاش و گلاويزى در مرز زندگى و مرگ است كه اگر با هدف الهى بوده باشد ،
جهاد ناميده ميشود . [ 262 ]
بنابر تعريف مختصر كه براى جهاد آورديم ، از اندك حركت هدفدار و بدون توقع عوض مادى گرفته ، تا كشته شدن در راه هدف الهى جهاد ناميده ميشود . انديشه براى رسيدن بيك نتيجه مفيد به حال خود و اجتماع ، با تكيه باينكه خدا است كه دستور به چنين انديشه داده است ، جهاد ميباشد . بيل زدن و بارور كردن زمين با هدف و انگيزه مزبور جهاد است . گذشت از مال و مقام و بكار بردن شخصيت و گفتار و بطور كلى هر حركتى با اعتقاد به مفيد يا ضرورى بودن آن ، و يا به انگيزگى دفع ضرر از خود و يا انسانهاى ديگر كه مورد خواست خداوندى است ، جهاد ناميده ميشود . بهمين جهت است كه در روايتى معتبر ، تكاپوگر در راه تأمين معاش خاندان خود مجاهد ناميده شده است :
الكاد لعياله كالمجاهد فى سبيل اللّه ( تلاشگر در راه تحصيل زندگى عائله اش ، مانند مجاهد در راه خدا است ) آيات قرآنى پديده جهاد را با همه انواعش و قتال فى سبيل اللّه را بطور فراوان مورد تعظيم قرار داده و مردم را تشويق و تحريك شديد به آن نموده است . ما يك آيه را درباره جهاد بعنوان نمونه مطرح ميكنيم .
1 اِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ المُؤْمِنينَ اَنْفُسَهُمْ وَ اَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمْ الجَنَّةَ يُقاتِلوُنَ فى سَبيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلوُنَ وَ يُقْتَلوُنَ وَعْداً عَلَيْهِ حَقّاً فى التَّوْراتِ وَ الإِنْجيلِ وَ الْقُرْآنِ وَ مَنْ اَوْفى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِروُا بِبَيْعِكُمُ الَّذى بايَعْتُمْ بِهِ وَ ذلِكَ هُوَ الفَوْزُ العَظيمُ . اَلتَّائِبُونَ العابِدُونَ الحامِدُونَ السَّائِحُونَ الرَّاكِعُونَ السَّاجِدُونَ اَلْآمِرُونَ بِالمَعْروُفِ وَ النَّاهُونَ عَنِ المُنْكَرِ وَ الحافِظوُنَ لِحُدوُدِ اللَّهِ وَ بَشِّرِ المُؤْمِنينَ 1 ( خداوند نفوس و اموال مردم با ايمان را در مقابل بهشتى كه نصيب آنان )
1 . التوبه آيه 111 و 112