احمدبن هلال، اهل روستاى بزرگى از منطقه «نهروان» بود كه ميان واسط و بغداد قرار دارد. گفته شده است: وى از ياران حضرت هادىعليه السلام يا عسكرىعليه السلام بود. به غلو مشهور ومورد لعن ونفرين ابدى است.
نخست از افراد مورد اطمينان حضرت عسكرىعليه السلام و از اصحاب خاصّ و روايت كننده از امامان معصومعليهم السلام بود. 54 مرتبه به زيارت خانه خدا رفت كه بيست مرتبه آن با پاى پياده بود.
امّا دچار انحراف و ارتجاع شد؛ به گونهاى كه حضرت عسكرىعليه السلام او را بسيار نكوهش كرد و در موردش فرمود: «از اين صوفى ريا كار و بازيگر پروا كنيد».(39)
برخى نيز اين جمله را در نكوهش او، از جانب حضرت مهدىعليه السلام دانستهاند كه در هر حال نشانگر پليدى و گمراهى اين مرد است.
او تا زمان نيابت جناب محمدبن عثمان زيست و با سماجت بسيار، سفارت آن جناب را انكار كرد. توقيع مباركى از جانب حضرت مهدىعليه السلام در مورد لعن و نفرين بر او و لزوم اظهار بيزارى از كارهايش صدور يافته است.(40)
بيشتر كتابهاى رجالى، او را ملقب به «عَبَرْتايي» مىدانند.(41) شيخ طوسىرحمه الله در «كتاب الغيبة» وى را «كرخى» نامگذارى كرده و «بغدادى» نيز درباره او گفته شده است.(42)
از تاريخ فهميده مىشود كه احمدبن هلال تا آخر سفارت و نيابت نايب نخست منحرف نشده بود؛ لكن به مجرد وفات عثمان بن سعيد در نايب دوم شك كرد و نيابت او را نپذيرفت!(43)
شيعيان هم پس از عزل، او را ملعون دانسته و از وى دورى جستند. پس از مرگ وى توقيعى از طرف ولى عصرعليه السلام به دست حسين بن روح به شرح ذيل صادر شد:
«خداوند از فرزند هلال نگذرد كه بدون اجازه و رضايت ما، در كار ما مداخله و تنها به ميل خود عمل مىكرد تا آنكه پروردگار، با نفرين ما زندگىاش را به انجام رساند. ما در زمان حياتش نيز انحرافش را به خواص شيعيان خود اعلام كرديم. اين را به هر كس كه درباره او مىپرسد، برسانيد. هيچ يك از شيعيان ما معذور نيست در آنچه افراد مورد اعتماد از ما نقل مىكنند، ترديد كند؛ زيرا مىدانند ما اسرار خود را با آنان مىگوييم».
آن حضرت در توقيعى ديگر فرمود: «ابن هلال ايمان خود را پايدار نداشت و با آنكه مدت طولانى خدمت كرد، به دست خود ايمانش را به كفر دگرگون ساخت و خدا نيز او را كيفر داد».(44)
نيز ] مدعيان دروغين نيابت
«اخيار» در لغت به معناى نيكان و انسانهاى نيك رفتار است. در فرهنگ مهدوى گروهى از ياران خاصّ حضرت مهدىعليه السلام و از جمله 313 تن هستند كه از عراق به آن حضرت مىپيوندند و بين ركن و مقام با ايشان بيعت مىكنند.
امام باقرعليه السلام در اين باره فرمود:
«يُبَايِعُ القائِمَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالمَقَامِ ثَلاثُمِائَةٍ وَ نَيِّفٌ عِدَّةُ اَهلِ بَدْرٍ فِيهِمُ النُّجَباءُ مِنْ اَهْلِ مِصْرَ وَالاَبْدالُ مِنْ أَهلِ الشّامِ وَالاَخْيارُ مِنْاَهْلِ الْعِراقِ...»؛(45)
«سيصد و چند نفر به تعداد اهل بدر با قائم بين ركن و مقام بيعت مىكنند. در بين آنان نجبا از اهل مصر، ابدال از اهل شام و اخيار از اهل عراق مىباشند...».