«نشانههاى ظهور» عبارت است از آن دسته از رخدادها كه بر اساس پيشبينى معصومينعليهم السلام، قبل و يا در آستانه ظهور حضرت مهدىعليه السلام پديد مىآيد و تحقّق هر يك از آن نشانهها نويدى از نزديكتر شدن آن قيام جهانى است؛ به گونهاى كه با تحقق مجموعه رخدادهاى پيشگويى شده و به دنبال آخرين نشانه ظهور، حضرت مهدىعليه السلام قيام خواهد كرد.
از آنجايى كه در منابع دينى، قيام حضرت مهدىعليه السلام، به عنوان يكى از نشانههاى برپايى قيامت شمرده شده است؛ پارهاى از نشانههاى ظهور به عنوان نشانههاى قيامت نيز شمرده مىشود. ( ] اشراط الساعة)
امام علىعليه السلام در اين باره فرموده است: «پيامبر گرامى اسلامصلى الله عليه وآله فرمود: به ناگزير ده چيز قبل از برپايى قيامت خواهد بود: سفيانى، دجّال، دود، دابه، خروج قائمعليه السلام، طلوع خورشيد از مغرب خود، نزول حضرت عيسىعليه السلام، فرو رفتن در مشرق و فرو رفتن در جزيرة العرب و آتشى كه از قعر عدن بيرون خواهد آمد تا مردم را به سوى محشر سوق دهد.».(985)
در منابع دينى انبوهى از رخدادهاى طبيعى و غيرطبيعى و دگرگونىهاى سياسى - اجتماعى، به عنوان نشانههاى ظهور ياد شده است. روشن است كه درجه اعتبار و درستى همه اين نشانهها يكسان نيست. برخى در منابع معتبر آمده و از جهت سند و دلالت استوار است. بعضى نيز در كتابهاى غيرمعتبر و به وسيله افراد غير موثق ياد شده است. برخى از اين نشانهها، تنها نشانه ظهور است و بعضى هم نشانه ظهور و هم نشانه برپايى قيامت مىباشد. برخى نشانهها، كلى و محورى است و بعضى بيانگر مسائل ريز و جزئى است كه گاه، همه آنها را مىتوان در عنوان واحدى گرد آورد.
بنابراين به طور قطع نمىتوان مشخص كرد كه نشانههاى ظهور چه مقدار است؟ فرض كه چنين كارى ممكن باشد، اهميتى ندارد. مهم اين است كه فراوانى روايات، به ما اطمينان مىدهد كه در آستانه ظهور مهدى موعودعليه السلام، حوادثى رخ خواهد داد كه برخى چشمگير و فراگير و بعضى نه چندان مهم و قابل توجه است.
البته برخى از روايات با عناوين مختلف، به تعدادى از نشانهها اشاره كرده است.