فرهنگ نامه مهدویت

خدامراد سلیمیان‏

نسخه متنی -صفحه : 201/ 193
نمايش فراداده

خداوند در ادامه آيه ياد شده، علم به قيامت را حتّى از پيامبر خود منتفى ساخته است: «از تو مى‏پرسند، چنان كه گويا تو از چون و چند آن آگاهى، بگو همانا علم آن نزد خداوند است».

از اينجا مى‏توان نتيجه گرفت كه حتى پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نيز به زمان دقيق ظهور حضرت مهدى‏عليه السلام آگاه نيست و اينكه عده‏اى به خود جرأت مى‏دهند و به راحتى وقت ظهور را تعيين مى‏كنند، جاى بسى تأمل است!!

نه تنها اين سؤال از اولين معصوم پرسيده شد و ايشان اين گونه جواب فرمود كه علم به زمان ظهور نزد خداوند است؛ بلكه وقتى از آخرين معصوم نيز چنين پرسشى شد، آن حضرت در ضمن توقيعى اين سان جواب داد: «و اما ظهور فرج همانا در اختيار خداوند متعال است و وقت‏گذاران دروغ گفتند».(1018)

آن حضرت در آخرين توقيع به سفير چهارم خود، ظهور را تنها در اراده و اختيار خداوند دانسته، مى‏فرمايد: «و ظهورى نخواهد بود مگر آن گاه كه خداوند تبارك و تعالى اجازت فرمايد».(1019)

پس روشن مى‏شود كه زمان آغاز ظهور، يكى از اسرار الهى است و انديشه و فكر بشر از رسيدن به آن، سخت كوتاه و ناتوان است.

همان گونه كه بيان شد در روايات فراوانى از ظهور آن حضرت به عنوان حادثه‏اى ناگهانى ياد شده و واضح است ناگهانى بودن آن، با تعيين قبلى وقت منافات دارد؛ چرا كه وقتى براى امرى زمان مشخص شد، ديگر دفعى و ناگهانى بودن آن معنا نخواهد داشت. به طور مسلم كسانى كه تعيين وقت مى‏كنند، سخنشان خلاف اين گروه روايات است.

پاره‏اى از اين روايات را اين گونه مى‏توان دسته بندى كرد:

الف . اصلاح شدن‏امرظهور دريك شب‏

امام على‏عليه السلام مى‏فرمايد: «پيامبرصلى الله عليه وآله فرمود: مهدى از ما اهل بيت است كه خداوند امر [فرج ]او را در يك شب اصلاح مى‏فرمايد». «اَلْمَهْدِىُّ مِنَّا اَهْلَ الْبَيْتِ يُصْلِحُ اللَّه لَهُ اَمْرَهُ فِي لَيْلَةٍ»(1020)؛

امام باقرعليه السلام نيز اين معنا را اين گونه بيان كرده است: «خداوند امر [فرج‏] او را در يك شب اصلاح مى‏كند».(1021)

ب . آمدن همانند شهاب فروزان

امام باقرعليه السلام پس از بيان غيبت حضرت مهدى‏عليه السلام، فرمود: «او همانند شهابى شعله‏ور ظاهر خواهد شد».(1022) پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله نيز در اين باره مى‏فرمايد: «در آن هنگام همچون شهابى فروزان خواهد آمد».(1023)

روشن است كه كلام معصومين‏عليهم السلام گزاف نيست و تشبيهات ايشان بدون حساب نبوده است. از سوى ديگر، «فرا رسيدن همچون شهاب» سخن از ناگهانى بودن، بدون پيش‏بينى قبلى، غافل‏گيرانه و سريع بودن آن مى‏باشد.

البته در برخى روايات به صورت محدود زمان‏هايى براى رخداد اين حادثه بزرگ ذكر شده است.

اين گونه روايات به چند دسته تقسيم مى‏شود.

يك. رواياتى كه «جمعه» را به عنوان روز ظهور معرفى كرده است:

امام صادق‏عليه السلام مى‏فرمايد: «قائم ما اهل‏بيت در روز جمعه ظهور خواهد كرد».(1024)

دو. رواياتى كه روز ظهور را مصادف با روز عاشورا ذكر كرده است: امام باقرعليه السلام ضمن بياناتى درباره روز عاشورا فرمود: «... و اين روز (عاشورا) روزى است كه در آن قائم قيام خواهد كرد».(1025)

سه. رواياتى كه ظهور حضرت مهدى‏عليه السلام را در سال فرد ذكر كرده است:

امام صادق‏عليه السلام مى‏فرمايد: «قائم ظهور نمى‏كند مگر در سال فرد».(1026)

چهار. برخى روايات نيز روز ظهور را شنبه ذكر كرده است:

امام باقرعليه السلام فرمود: «قائم در روز شنبه‏كه روزعاشورااست خروج‏مى‏كند».(1027)

اگرچه قرائنى چند بر ظهور حضرت مهدى‏عليه السلام در روز جمعه وجود دارد؛ ولى اين روايت و امثال آن را مى‏توان به اين صورت توجيه كرد كه اولين روز ظهور جمعه است و از آنجايى كه قيام و خروج آن حضرت پس از ظهور است، قيام و خروج آن حضرت در روز شنبه اتفاق خواهد افتاد.