شیوه تفسیر قراردادهای خصوصی در حقوق ایران و نظام های حقوقی معاصر

محمدحسین قشقایی

نسخه متنی -صفحه : 122/ 14
نمايش فراداده

4- در حقوق آمريكا به طور كلى حق تفسير عباراتِ واضح را از قاضى سلب كرده اند، مگر اين كه دليل مستحكمى باشد كه از كلمات، مفهوم ديگرى فهميده شود(30) و يا به واسطه ادله عارضى (31) (قرائن خارجى وشفاهى) بتوان نشان داد كه معناى ظاهرى مورد نظر نيست.(32)

بررسى و تحليل:

يكى از نتايج مهم بررسى دو نظريه اراده باطنى و اراده ظاهرى اين است كه بر اساس پذيرش اراده باطنى، هر امرى كه انسان را به قصد واقعى برساند، مورد قبول خواهد بود و در اين بين فرقى بين الفاظ و ديگر مبرزات و قراين خارج از قرارداد وجود ندارد، لذا اگر قرائنى وجود داشته باشند كه از مبرزات قرارداد نباشند (يعنى قرارداد و شروط آن را با آن ها انشا نكرده باشند) و ظهورشان از الفاظ واضح قوى تر باشد، از الفاظ، دست برمى داريم و در نتيجه بر اساس اين نظريه عبارات واضح قابليت تفسير خواهند داشت.

بر اساس تقدم اراده ظاهرى، اگر مبرزات اراده (يعنى ابزارى كه قرارداد و شروط آن را با آن ها انشا كرده اند، هر چند امور غير لفظى مانند عمل يا قراين ديگر باشند.) دلالت واضحى داشته باشند، با قراين خارج از قرارداد نمى توان در مدلول آن ها ترديد كرد، ولو ظهور اين قرائن قوى تر باشد، و اساساً اصل تقدم اراده ظاهرى نقش خود را در همين نقطه آشكار مى كند و سبب مى شود كه با هيچ قرينه خارجى نتوان از اعلام اراده هاى واضح دست برداشت و در نتيجه، عبارات واضح را به دليل قوى تر بودن ظهور قراين خارجى نمى توان تفسير كرد.

نكته قابل تأمل در هر دو نظريه اين است كه چنان چه قرائن ديگرى كه از مبرزات اراده شمرده مى شوند (يعنى با آن ها شروط قرارداد انشا مى شوند) با الفاظ واضح همراه باشد، دليلى بر تقدم الفاظ بر آن ها نيست و ظهور هر يك قوى تر باشد، همان مقدم مى شود و اصل تقدم اراده ظاهرى در مورد اختلاف بين مبرزات اراده و قراين خارجى نقش خود را آشكار مى كند.

30 - در قضيه«Ware V.Hylton 3. Dall (as) 199, 1L ed 568»Parol evidence.

31 - Arthur Linton Corbin, Op. Cit, 6, P. 118

32 - در قضيه «Wells V. Wells 169 P.2d 23, 27 Cal. APP. rd 449»