آيا غير از متن اصلى، امور ديگرى در مجموعه قرارداد جاى مى گيرند؟ آيا امورى كه ظاهراً از قرارداد خارج اند، مانند مقدمات قرارداد، اسناد ضميمه، مذاكرات قبلى وامثال آن، تحت قلمرو قرارداد قرار مى گيرند؟ و از سوى ديگر، آيا امورى كه به ظاهر جزء قرارداد هستند، مانند سرفصل ها، عنوان ها، علائم دستورى، حواشى و امثال آن، واقعاً در مجموعه قرارداد قرار مى گيرند؟
غرض اصلى از مشخص كردن حدود قلمرو قرارداد، تعيين امورى است كه موجب ظهور عرفى قرارداد در معناى خاصى مى شوند و هم چنين تعيين درجه تأثير اين امور در معناى قرارداد است.
قاعده كلى: به نظر مى رسد اگر يكى از امور ذيل بر رابطه بين قرارداد و امر خارج از آن حاكم باشد، جزئى از مجموعه قرارداد به حساب مى آيد.
الف) قرارداد با اتكاى بر آن انشا شده باشد(39).
ب) در متن قرارداد به آن ارجاع شده باشد، خواه به طور صريح، خواه به طور ضمنى.
ج) عرف يا قانون آن را ملحق به قرارداد بداند.
د) در جهت مقاصد عملى قرارداد به كار آيد.
قراردادهاى بزرگ، مانند قرارداد انتقال تكنولوژى و يا قراردادهايى كه اجزاى آن ها در چند مرحله صورت مى گيرد، شامل اسناد متعددى است كه بعضى از آن ها اهداف و علل قرارداد را بيان مى كنند؛ بعضى ديگر، مشخصات طرفين و قانون حاكم را بيان مى كنند؛ متن اصلى، كه متضمن بيان تعهدات طرفين و موضوع قرارداد است و در انتها چگونگى اجرا، محل و زمان آن در سندى مشخص مى شود.
در اين زمينه، چنان چه هر سند بخشى از يك معامله را تشكيل داده و راجع به موضوع واحدى باشد، تحت مجموعه قرارداد قرار گرفته و همگى يك سند محسوب مى شوند، اما در اين امر ضرورى نيست كه همه آن ها هم زمان با هم ثبت و امضا شده باشند.(40)
(41) مقدمه قرارداد معمولاً شامل بيان اهداف قرارداد، خصوصيات افراد، تعريف اصطلاحات و پيش نهادهايى كه از يك طرف يا طرفين ارائه شده تا طرف ديگر را به عقد قرارداد بكشاند(42) و امور ديگرى كه زمينه ساز قرارداد بوده، ولى از اجزاى متن قرارداد محسوب نمى شوند، است.
براين اساس، اگر اين مقدمات در ارتباط با قرارداد شكل گرفته و به خاطر پايه ريزى قرارداد به وجود آمده باشند، در مجموعه قرارداد قرار مى گيرند و با توجه به اين كه طرفين معمولاً قصد كرده اند مفاد مقدمه پر معنا و قابل توجه باشد، در مواردى كه كلماتِ متن ابهام داشته باشد، مى توان با رجوع به مقدمه از آن ها رفع ابهام كرد و حتى قرارداد را با آن تكميل نمود(43). دادگاه بدون در نظرگرفتن تعاريفى كه در مقدمه آمده، نمى تواند قرارداد را تفسير كند(44)، با اين وصف چون ظهور بندهاى مندرج در متن قرارداد از مقدمه قوى تر است، نمى توان با مقدمه، كلمات واضح متن را اصلاح كرد؛(45) بدين معنا كه توان دلالتى و ظهور عبارات مقدمه در حد توان عبارات متن نبوده و نمى تواند با آن معارضه كند.(46)
تأثير عنوان ها و سرفصل ها در تفسير قرارداد، در دو زمينه مطرح مى شود: اول، در زمينه عنوانى كه به كل قرارداد داده مى شود و ديگر، در مورد عنوان ها وسرفصل هايى كه براى قسمت هاى مختلف قرارداد منظور مى شود.
39 -U.C.C. 2-208(2) .- 40 -Kim Lawison, Op. Cit, N. 9, 10. P.217.- 41 -Joseph Chitty, Op. Cit, N.781, P.427.- 42 -Recital.- 43 -(UNCITRAL) York 1988 P.49. The United Nations Commission on International Trade Law , Legal Guide on Drawing up International Contracts for the construction of Industrial Work,s United Nations Pub. New,.- The United Nations Commission on International Trade Law (UNCITRAL), Legal Guide on Drawing Up International Contracts for the contructon of Industrial work,s United Nations Pub. New York, 1988,
44 -P.49.- 45 -Kim Lawison, Op. Cit, N.9.10, P.217. 218.- 46 -Joseph Chitty, Op. Cit, N.781, P.427.- هدايت الله فلسفى، مقاله «تفسير و اجراى مقررات حقوق بين الملل»، مجله تحقيقات حقوقى، دانش كده حقوق دانشگاه شهيد بهشتى، ش 11 و 12، 1372-1371، ص 189.