تفسیر نمونه

ناصر مکارم شیرازی

جلد 9 -صفحه : 440/ 271
نمايش فراداده

البته همانگونه كه در ذيل آيه 48 سوره نساء گفتيم در حديث ديگرى آمده است كه اميد بخشترين آيه قرآن: آيه" إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ" مى‏باشد.

اما با توجه به اينكه هر يك از اين آيات به زاويه‏اى از اين بحث نظر دارد و يك بعد از ابعاد آن را بيان مى‏كند، تضادى با هم ندارد:

در واقع آيه مورد بحث از كسانى سخن مى‏گويد كه نمازهاى خود را به خوبى انجام مى‏دهند، نمازى با روح و با حضور قلب كه آثار گناهان ديگر را از دل و جانشان مى‏شويد.

اما آيه ديگر از كسانى سخن مى‏گويد كه داراى چنين نمازى نيستند و تنها از در توبه وارد مى‏شوند پس اين آيه براى اين گروه و آن آيه براى آن گروه اميدبخش‏ترين آيه است.

چه اميدى از اين بيشتر كه انسان بداند هر گاه پاى او بلغزد و يا هوى و هوس بر او چيره شود (بدون اينكه اصرار بر گناه داشته باشد پايش به گناه كشيده شود) هنگامى كه وقت نماز فرا رسيد، وضو گرفت و در پيشگاه معبود به راز و نياز برخاست احساس شرمسارى كه از لوازم توجه به خدا است نسبت به اعمال گذشته به او دست داد گناه او بخشوده مى‏شود و ظلمت و تاريكيش از قلب او بر مى‏خيزد.

به دنبال برنامه انسانساز نماز و بيان تاثيرى كه حسنات در زدودن سيئات دارد در آيه بعد فرمان به" صبر" مى‏دهد، و مى‏گويد:" شكيبا باش كه خدا اجر نيكوكاران را ضايع نمى‏كند" (وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ).

گرچه بعضى از مفسران خواسته‏اند معنى صبر را در اينجا محدود به مورد نماز و يا اذيت و آزارهاى دشمنان در برابر پيامبر (ص) كنند.