سوالات احکام

نسخه متنی -صفحه : 2888/ 1759
نمايش فراداده

1735-اقسام قمار

سؤال

كدام يك از اقسام بازي با قمار حرام است

پاسخ

بازي‏ها به چهار گروه تقسيم مي‏شوند .

1 بازي با آلات قمار با شرطبندي‏ .

2 بازي با آلات قمار بدون شرطبندي .

‏ 3 بازي با غير آلات قمار با شرطبندي .

‏ 4 بازي با غيرآلات قمار بدون شرطبندي‏ بدون ترديد حكم دو نوع بازي روشن است قسم چهارم قمار نيست و به هيچ وجه حرمت ندارد؛ همان طور كه در قمار بودن قسم اول و حرام بودن آن ترديد نيست نوع سوم نيز تقريباً محل اتفاق نظر علماي ديني است و بسياري از فقها اصلاً ملاك قماربازي را توأم بودن آن با برد و باخت و شرطبندي مي‏دانند، حتّي اگر بازي با آلات قمار نباشد؛ مانند فوتبال كه في‏نفسه حرام نيست اما اگر با شرطبندي و برد و باخت مالي همراه باشد، قمار شمرده شده، حرام مي‏گردد پس شرطبندي در هرگونه بازي حرام است مگر در موارد استثنايي مانند تيراندازي و اسب سواري تنها مورد اختلاف قسم دوم است؛ يعني بازي با آلات قمار بي آن كه با برد و باخت و شرطبندي همراه باشد قبل از هر چيز بايد ياد آور شد، قمار و بازي با آلات قمار متفاوت است؛ زيرا همان طور كه گفته شد، ممكن است قمار بدون آلات قمار نيز صورت پذيرد از سوي ديگر، بازي‏ها تنها به خاطر قمار بودن حرمت ندارند براساس روايات و فتواي فقها، بازي با آلات قمار نيز حرام است مراد از آلت قمار، ابزاري است كه نوعاً با آن قمار بازي مي‏كنند؛ به عبارت ديگر، چيزي كه در عرف متديّنان و كساني كه تقيّد شرعي دارند، ابزار قمار بازي شمرده مي‏شود؛ هر چند به قصد سرگرمي يا پرورش فكر بدون بردو باخت نيز مورد استفاده قرار مي‏گيرد اين كار بازي با آلت قمار شمرده مي‏شود و طبق روايات حرام است؛ اگر چه قمار نام نگيرد دليل تغيير حكم برخي بازي‏ها بدان جهت است كه، ممكن است يكي از آلات قمار به تدريج تغيير ماهيّت دهد و ديگر در عرف متدينان ابزار قمار شمرده نشده، ابزار تفريح و سرگرمي يا پرورش فكر خوانده شود - چنان كه برخي درباره شطرنج اظهار مي‏دارند - در اين صورت حكم آن تغيير مي‏كند؛ زيرا حكم تابع موضوع است و با دگرگوني موضوع دگرگون مي‏شود بنابراين، بهتر است در اين موارد به جاي »تغيير حكم« از عبارت »تغيير موضوع« استفاده كنيم تا آن‏ها كه دقّت كافي ندارند نگويند اگر حلال و حرام پيغمبرص ابدي است، چرا حكم خدا دگرگوني مي‏يابد و حرمت به حليت تبديل مي‏شود گاه مرجع تقليد كه كارشناس امور ديني است، يقين دارد وسيله‏اي ابزار قمار شمرده مي‏شود در اين صورت، بازي با آن را حرام اعلام مي‏كند گاه ممكن است مرجع تقليد در .