ابوالحسن ابوالقاسمعلى فرزند حسن فرزند ابىعلىابىالطيب باخرزى. شاعر و نويسنده. قرن 5 ه.ق. مقتول 8 - 467 ه.ق.
وى از دانشمندان قرن 5 ه. ق بود كه به فقه و كتابت اشتغال داشت و به دو زبان عربى و فارسى شعر مىسرود. وى در اوايل جوانى كاتب سلطان ركنالدين طغرلبيگ و شاگرد شيخابىمحمد جوينى (پدر امامالحرمين جوينى) بود. سپس به سفر پرداخت و به ديوان رسائل شاه نيز راه يافت و كمكم جنبهى ادب وى بر فقاهت او چربيد. وى سپس از كارهاى ادارى كناره گرفت و به انزوا گراييد. آخرالامر در باخزر به دست غلامى تُرك كشته شد (در بعضى از تذكرهها آمده است كه عاشق زنى به نام «ماه» گرديده ولى به دست وى كشته شد). ديوان اشعار عربى وى شهرت داشت. آثار وى عبارتند از :
الف : دَمْيَةُالقَصْرْ و عَصْرَةُ اهلالعصر .
ب : منظومهى طربنامه .
ج : رباعيات.
براى آگاهى بيشتر، مراجعه شود به رتاريخ ادبيات در ايران، ج 2، صص 8 - 1037 , لغتنامهى دهخدا (سرى جديد)، ج 1، ص 435 , لبابالالباب، ج 1، صص 70 - 68 , تذكرهى مجمعالفصحاء، ج 2، ص 876 , تذكرهى ريحانةالادب، ج 1، ص 134 , تذكرهى هفتاقليم (جديد)، ج 2، صص 1 - 680.
ابوالمعالى شيخالعالم سيفالدين سعيد فرزند مظفر باخرزى. ملقب به شيخالعالم. شاعر. قرن 6 و 7 ه.ق. متوفّى 629 ه.ق.
شرح حال وى در بسيارى از تذكرهها ذكر شده است. وى از مشايخ صوفيه و از شاعران قرن ششم و اوايل قرن هفتم ه.ق و مريد شيخ شيخنجمالدين ابوالجناب خوارزمى (كبرى) بود. شيخنجمالدين به وى خرقه اعطاء نمود و وى را به بخارا روانه نمود و وى در آن شهر مىزيست و به نشر طريقهى كبرويه مىپرداخت و عمرى طولانى نيز يافت. وى با منكوقاآن بن تولىخان مغول و شيخسعدالدين حموى، رضىالدين على لالاى غزنوى، شيخمجدالدين بغدادى، شيخ فريدالدين عطار نيشابورى و شيخنجمالدين دايه معاصر بود. در نظم و نثر آثارى داشت. سال فوت وى در گلزار جاويدان و تذكرهى هفتاقليم، 658 ه. ق در بخارا ذكر شده است و نام وى را سعيدالدينمظفر آورده است. همچنين سالهاى 655، 658 و 659 ه. ق نيز براى فوت وى نيز ذكر گرديده است. آثار وى عبارتند از :
الف : رسالهاى در معنى عشق .
ب : ديوان اشعار.
براى آگاهى بيشتر، مراجعه شود به رفرهنگ فارسى معين، ج 5، ص 844 , تاريخ ادبيات در ايران، ج 2، صص 8 - 856 , لغتنامهى دهخدا (سرى جديد)، ج 1، ص 566 , حبيبالسير، ج 3، صص 7 - 36، 61 و 64 , خزينةالاصفياء، ج 2، صص 5 - 274 , تذكرهى رياضالعارفين، صص 7 - 136 , تذكرهى ريحانةالادب، ج 2، ص 276 , طرايقالحقايق، ج 2، ص 153 , تذكرهى مجمعالفصحاء، ج 1، ص 244 , نفحاتالانس، صص 7 - 386 , تذكرهى آتشكدهى آذر , تذكرهى مجالسالنفايس، ص 320 , تذكرهى هفتاقليم (جديد)، ج 2، صص 80 - 678 , گلزار جاويدان، ج 2، ص 670.
از اشعار اوست :