مقدمه، ص 11
12- نسخه مرحوم آزاد «1»:
ميرزا حسين خان آزاد طبيب مرحوم ظلّ السلطان بوده و بيش از هفتصد كتاب خطى نفيس داشته كه پس از مرگش به لندن بردهاند و فروختهاند. يكى از اين نسخهها ترجمه و تفسير فارسى طبرى است در چارده مجلّد، (يعنى هر جلدى نيم سبع مطابق تقسيم اصلى كتاب چنان كه در مقدّمه آمده است)، و تاريخ كتابت آن شعبان 632 است.
اين نسخه اكنون معلوم نيست كجاست و ظاهرا يكى از اغنياى انگلستان آن را خريدارى كرده است.
13- نسخه چستربيتى:
اين نسخه نيز از مرحوم ميرزا حسين آزاد بوده كه چستربيتى، يكى از اغنياء انگلستان، آن را خريدارى كرده است. اين نسخه نيز مطابق تقسيمات اصلى در چارده مجلّد بوده است كه اكنون فقط يك جلد از چهارده جلد در تصرّف چستربيتى است. (مشتمل بر دو جزء و يك هفتم جزء، از آيه 141 سوره الشعراء تا آيه 9 از سوره احزاب) «2» ازين نسخهها كه بر شمردم و به اجمال وصف كردم اوراق عكسى پنج نسخه (شمارههاى 1 و 2 و 3 و 4 و 5) در چاپ اين كتاب، يعنى جلد اوّل ترجمه و تفسير طبرى بفارسى در اختيارم بوده است، از اين قرار:
_______________
(1) براى شناختن مرحوم آزاد، رجوع شود به مجله يادگار سال سوم شماره چهارم، مبحث وفيات معاصرين بقلم علامه قزوينى.
(2) درباره اين نسخهها، بيشتر از مقالات و يادداشتهاى شخصى استاد مجتبى مينوى و اطلاعات دقيق جناب دكتر يحيى مهدوى استاد دانشگاه طهران استفاده شده است.